Διερεύνηση των αλλαγών στις στάσεις και τις αντιλήψεις των εκπαιδευτών ενηλίκων ως προς την εφαρμογή συμμετοχικών εκπαιδευτικών τεχνικών μετά την παρακολούθηση του προγράμματος "Εκπαίδευση Εκπαιδευτών" του Ι.Δ.ΕΚ.Ε. το έτος 2011 στην Πάτρα

Abstract

Στην Ελλάδα, η «Εκπαίδευση Ενηλίκων» έχει κάνει την εμφάνισή της από τις αρχές του 20ού αιώνα. Το επίκεντρό της είναι ενήλικα άτομα, τα οποία εισέρχονται στο μαθησιακό περιβάλλον έχοντας συγκεκριμένους σκοπούς και κουβαλώντας ένα μεγάλο απόθεμα εμπειριών και γνώσεων. Έτσι, ο δρόμος προς τη μάθηση είναι δύσκολος και η εκπλήρωση των προσωπικών επιδιώξεων του καθενός έρχεται πολλές φορές σε αντίθεση, είτε με τους στόχους του Προγράμματος Εκπαίδευσης στο οποίο συμμετέχει, είτε με τους στόχους των υπολοίπων εκπαιδευομένων. Σε αυτό το σημείο, υψίστης σημασίας έχει ο ρόλος του εκπαιδευτή, ο οποίος καλείται να διερευνήσει όλα εκείνα τα ζητήματα που εμποδίζουν τους εκπαιδευόμενους να έρθουν σε επαφή με τη νέα γνώση. Σύμφωνα με την ελληνική και τη διεθνή βιβλιογραφία, στόχος του εκπαιδευτή είναι να εμπλέξει ενεργά τους εκπαιδευομένους στην εκπαιδευτική διαδικασία και σαν «φάρος» να τους οδηγήσει να ανακαλύψουν μόνοι τους τη νέα γνώση. Σημαντική βοήθεια στο δύσκολο αυτό έργο του είναι η από μέρους του αξιοποίηση και σωστή εφαρμογή των εκπαιδευτικών τεχνικών που ενεργοποιούν τη συμμετοχή των εκπαιδευομένων. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, η παρούσα διπλωματική εργασία, στοχεύει στην αποτύπωση των αλλαγών στις στάσεις, αντιλήψεις και συμπεριφορές των εκπαιδευτών που παρακολούθησαν το «Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Εκπαιδευτών» του Ι.Δ.ΕΚ.Ε., που πραγματοποιήθηκε στην Πάτρα το 2011, ως προς τη χρήση ενεργητικών εκπαιδευτικών τεχνικών στο έκτοτε εκπαιδευτικό τους έργο. Στο Πρώτο Μέρος της εργασίας, παρουσιάζεται το Θεωρητικό Πλαίσιο, που περιλαμβάνει τους βασικούς όρους και τις αρχές εκπαίδευσης ενηλίκων, τις θεωρίες μάθησης, τα χαρακτηριστικά των ενηλίκων εκπαιδευομένων, τις προϋποθέσεις εκπαιδευτικής μάθησης, τα κίνητρα και τα εμπόδια μάθησης, τη σημασία της αλληλεπίδρασης των ατόμων, την αξία του ρόλου του εκπαιδευτή, τις ενεργητικές εκπαιδευτικές τεχνικές, τη σημασία της αξιολόγησης και τη σχέση της Ελλάδας με την Ευρωπαϊκή Ένωση σε θέματα Επιμόρφωσης Ενηλίκων. Τέλος, παρουσιάζονται οι φορείς και τα προγράμματα που υλοποιούνται την ίδια περίοδο από το Ι.Δ.ΕΚ.Ε. και που ένα μέρος των εκπαιδευτών που εργαζόταν ή θα εργαζόταν σε αυτά, αποτέλεσε και τους συμμετέχοντες στο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Εκπαιδευτών, στο οποίο βασίζεται η έρευνά μας. Έτσι λοιπόν, περνώντας στο Δεύτερο Μέρος, περιγράφεται η Μεθοδολογία και η Ταυτότητα της Έρευνας. Συγκεκριμένα η έρευνα που διεξήχθη ήταν ποιοτική και σαν εργαλείο συλλογής δεδομένων είχε το ερωτηματολόγιο. Το δείγμα αποτέλεσαν 95 εκπαιδευτές που εργάζονταν σε δομές του Ι.Δ.ΕΚ.Ε και η ανάλυση έγινε με τη χρήση το SPSS V.20. Εν συνεχεία, παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της έρευνας, που έδειξαν ότι η μεταβολή των στάσεων και των αντιλήψεων των εκπαιδευτών επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες και ιδιαίτερα από την περεταίρω εξειδίκευση τους στον τομέα της Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Ακολουθεί η σύγκριση των αποτελεσμάτων αυτών με άλλες έρευνες που πραγματεύονταν σχετικά με το θέμα ζητήματα, και η παρουσίαση των συμπερασμάτων, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε επόμενες έρευνες, αλλά και στον σχεδιασμό προγραμμάτων Εκπαίδευσης Εκπαιδευτών στο μέλλον. Συνοπτικά, ορισμένες από τις προτάσεις μας αυτές παρατίθενται στο κλείσιμο της παρούσας εργασίας.