Η αποτελεσματικότητα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου

Abstract

Έχοντας ως παρακαταθήκη την εμπειρία των ad hoc δικαστηρίων και γνωρίζοντας πλέον τις αδυναμίες μιας αποτελεσματικής διεθνής ποινικής δικαιοσύνης, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο κλήθηκε να λειτουργήσει με μοναδικό κριτήριο την επιβολή του νόμου, παραμένοντας ανεπηρέαστο από πολιτικές που θα αμφισβητούσαν την ουδετερότητα του. Στις πρώτες "καταστάσεις" ενασχόλησης του, στην Ουγκάντα και στο Νταρφούρ, έγινε εμφανής η αδυναμία του να επιβληθεί και να πετύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα της σύλληψης και της παράδοσης των υπόπτων. Δρώντας σε ένα περιβάλλον συνεχιζόμενων ένοπλων συγκρούσεων, θεώρησε την άμεση απονομή δικαιοσύνης ως απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη της ειρήνης και αναζήτησε την κρατική συνεργασία για την επίτευξη των στόχων του. Με αυτές τις επιλογές αποτέλεσε αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης από τις αντιμαχόμενες πλευρές και οδηγήθηκε σε μία δράση καθολικά μεροληπτική, σε αντίθεση με τις ιδρυτικές διακηρύξεις των εκπροσώπων του, που είχε ως αποτέλεσμα την περαιτέρω όξυνση της βίας και τον χαρακτηρισμό της ενασχόλησης του στις συγκεκριμένες περιπτώσεις ως ανεπιτυχή. Η παρούσα μελέτη σχετικά με τη δράση του Δικαστηρίου σε αυτές τις δύο "καταστάσεις" δεν έχει ως στόχο την καταγγελία του ως έναν αναποτελεσματικό οργανισμό που δρα σε ένα πολιτικό περιβάλλον. Αντιθέτως, υπογραμμίζει την ανάγκη να αναγνωριστεί η πολιτική διάσταση των συνθηκών στις οποίες λειτουργεί προκειμένου οι μελλοντικές ενέργειες του να έχουν ως αποτέλεσμα την όσο μεγαλύτερη επιτυχία του στόχου του που δεν είναι άλλος από την σύλληψη και τιμωρία των εγκληματιών.