Η κοινωνική πολιτική των ΟΤΑ: η περίπτωση του Δήμου Παλαιού Φαλήρου

Abstract

Βασικός σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να αποτυπωθεί το πλαίσιο εντός του οποίου οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) θα πρέπει είτε να υποκαταστήσουν, αλλά είτε και να δραστηριοποιηθούν με χαρακτήρα συμπληρωματικό, προς τις κεντρικές κοινωνικές πολιτικές που ασκούνται. Παράλληλα, θα παρουσιασθεί και το έργο που έχει επιδείξει κατά τη διάρκεια όλων αυτών των ετών ο Δήμος Παλαιού Φαλήρου στον τομέα της Κοινωνικής Πολιτικής, ώστε να αναδειχθούν οι σημαντικές δυνατότητες που υπάρχουν ως προς την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών, υπό την αιγίδα και την εποπτεία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.). Η παρούσα εργασία αποτελείται από δυο (2) μεγάλα κεφάλαια, ένα θεωρητικό πλαίσιο επεξήγησης και αποτύπωσης των σημαντικότερων μεταβλητών και στοιχείων της κοινωνικής πολιτικής, όπως θα πρέπει να ασκείται αυτή από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ένα πρακτικό, το οποίο περιλαμβάνει μια εμπειρική έρευνα που διεξήχθη. Ως προς το θεωρητικό τμήμα της εργασίας, σε αυτό αναλύονται οι έννοιες της κοινωνικής πολιτικής και του κράτους πρόνοιας, με ιδιαίτερη αναφορά στον κοινωνικό αποκλεισμό τον οποίο ορισμένοι πολίτες υφίστανται. Παράλληλα, πέραν της αποτύπωσης της έννοιας της κοινωνικής αλληλεγγύης, παρουσιάζονται και διάφορες πρωτοβουλίες κοινωνικής αλληλεγγύης που λαμβάνουν χώρα, στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης, σε διάφορες μορφές. Επίσης, υπάρχει και η διάκριση ανάμεσα σε εκείνες τις παροχές που αφορούν την κοινωνική ασφάλιση των ατόμων, στις οικουμενικές παροχές, αλλά και στις παροχές της κοινωνικής πρόνοιας, με ιδιαίτερη αναφορά σε όσα ισχύουν σήμερα στον ελληνικό χώρο. Στο θεωρητικό επίσης μέρος της μελέτης, γίνεται και εκτενής αναφορά στην κοινωνική πολιτική, έτσι όπως αυτή ασκείται από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με επισήμανση των βασικών και θεμελιωδών ορισμών και τύπων της πολιτικής αυτής της μορφής. Η σχέση και κυρίως ο ρόλος που κατέχει η Τοπική Αυτοδιοίκηση, στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής, είναι αντικείμενο μελέτης στη συνέχεια του θεωρητικού τμήματος της εργασίας. Αρχικά γίνεται αναφορά γενικά στο ρόλο και στη σημασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ως θεσμό και λειτουργία και κατόπιν, αποτυπώνεται η εικόνα που έχει σήμερα, αυτή στην Ελλάδα. Το τελευταίο τμήμα του θεωρητικού τμήματος είναι εξ ολοκλήρου μια ενδελεχής ανάλυση του Δήμου του Παλαιού Φαλήρου, ως ένας Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), ο οποίος προσφέρει κοινωνικές υπηρεσίες προς τους δημότες του που έχουν πραγματικά ανάγκη. Απεικονίζονται με όσο το δυνατόν πληρέστερο τρόπο, όλες εκείνες οι υπηρεσίες κοινωνικού χαρακτήρα που προσφέρονται, ενώ υπάρχουν και πληροφορίες σχετικά με το είδος των υπηρεσιών αυτών, αλλά και με τους δικαιούχους τους. Το δεύτερο τμήμα της μελέτης αποτελείται από την έρευνα που διεξήχθη, τόσο στους εργαζόμενους του Δήμου Παλαιού Φαλήρου, όσο και στους πολίτες, οι οποίοι έλαβαν μέρος εθελοντικά σε αυτή την έρευνα. Οι ερωτήσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στο κατά πόσο οι κοινωνικές υπηρεσίες που προσφέρονται είναι αρκετές και ικανοποιητικές από την πλευρά των πολιτών, ενώ σχετικά με τους εργαζόμενους τα σημεία ενδιαφέροντος ήταν αρχικά το αντικείμενο της εργασίας που επιτελούσαν και κατά πόσο αυτό υλοποιείται αποδοτικά και με ικανοποίηση και θέληση από την πλευρά τους. Παράλληλα ζητήθηκε, κυρίως από τους εργαζόμενους να αναφερθούν και σε τυχόν δυσλειτουργίες υπάρχουν ως προς την τέλεση των εργασιών τους, ώστε οι αρμόδιοι δημοτικοί φορείς να τις λάβουν υπόψη τους, προκειμένου να επιληφθούν της βελτίωσής τους.