Ζητήματα διγλωσσίας στην εκπαίδευση στη Θράκη - Στάσεις εκπαιδευτικών και προκλήσεις για την Κοινωνική Εργασία

Abstract

Η διγλωσσία είναι μια κατάσταση που μπορεί να λάβει διάφορες μορφές, ανάλογα με τον τρόπο που κατακτώνται οι δύο γλώσσες, το χρονικό πλαίσιο και τους περιορισμούς που προκύπτουν στο ένα γλωσσικό σύστημα από την απόκτηση του δεύτερου. Η διγλωσσία συγκεντρώνει το ερευνητικό ενδιαφέρον όταν απαντάται στον μαθητικό πληθυσμό και αφορά παιδιά μεταναστευτικών πληθυσμών και μειονοτήτων που φοιτούν σε σχολεία με μονόγλωσση εκπαίδευση στην ελληνική, όπως είναι το παράδειγμα της Θράκης. Η κατάσταση διγλωσσίας των παιδιών επηρεάζει την καθαυτό μαθησιακή διαδικασία, αλλά εγείρει και ζητήματα διαχείρισης εντός της τάξης καθώς και κοινωνικής ένταξης των δίγλωσσων παιδιών στη σχολική κοινότητα. Στόχος της παρούσας έρευνας ήταν να διερευνηθούν οι απόψεις των εκπαιδευτικών σε σχολεία της Θράκης αναφορικά με τη διγλωσσία των μαθητών που προέρχονται από τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, καθώς και τη συμβολή του σχολικού κοινωνικού λειτουργού σε θέματα διγλωσσίας και διαχείρισης των δίγλωσσων παιδιών. Η έρευνα αφορά τις απόψεις έξι εκπαιδευτικών που εργάζονται σε σχολεία γενικής παιδείας στην Θράκη και έγινε μέσω ημιδομημένης συνέντευξης στο πλαίσιο της ποιοτικής έρευνας. Οι άξονες εντός των οποίων κινήθηκαν οι ερωτήσεις αφορούσαν τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών αναφορικά με τη διγλωσσία, τη διαχείριση των δίγλωσσων παιδιών εντός της σχολικής τάξης και τις απόψεις και εμπειρίες τους για τη συμβολή του σχολικού κοινωνικού λειτουργού στη διαχείριση των δίγλωσσων μαθητών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι εκπαιδευτικοί θεωρούν την κατάσταση της διγλωσσίας ως θετική, μεν, αλλά αυτό που σημειώνουν είναι ότι τα δίγλωσσα παιδιά αντιμετωπίζουν προβλήματα απόκτησης της ελληνικής, στην οποία όμως δεν αναγνωρίζουν ως εμπόδιο τη διγλωσσία αλλά την ελλιπή στήριξη από πλευράς πολιτείας για την παροχή δίγλωσσης εκπαίδευσης και τη λειτουργία της διαπολιτισμικότητας. Εντόπισαν ζητήματα εντός της σχολικής τάξης που σχετίζονται τόσο με τη μάθηση όσο και την κοινωνικοποίηση των παιδιών, ενώ ανέφεραν τη συμβολή του σχολικού κοινωνικού λειτουργού ως καθοριστική για την αντιμετώπιση των ζητημάτων που σχετίζονται με το κλίμα έντασης μέσα στην τάξη και τις διομαδικές αντιθέσεις, την κοινωνικοποίηση των παιδιών και τις πρακτικές της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης με στόχο τη διασύνδεση σχολείου, οικογένειας και κοινότητας για τη αγαστή συνύπαρξη και πρόοδο όλων.