Σύγκρουση συμφερόντων στα νοσοκομεία

Abstract

Εισαγωγή : Η διαφθορά υπονομεύει την εμπιστοσύνη, αποδυναμώνει τη δημοκρατία, εμποδίζει την οικονομική ανάπτυξη και επιδεινώνει την ανισότητα, τη φτώχεια, τον κοινωνικό διχασμό και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Παράλληλα με τον μετασχηματισμό του δημόσιου τομέα τις τελευταίες δεκαετίες, ο οποίος αλληλοεπιδρά και συνεργεί όλο και περισσότερο με τον ιδιωτικό τομέα δημιουργούνται κίνδυνοι για μεγέθυνση της διαφθοράς και για ανάπτυξη νέων μορφών σύγκρουσης συμφερόντων ανάμεσα στα ιδιωτικά συμφέροντα των δημοσίων αξιωματούχων και το δημόσιο συμφέρον. Οι κίνδυνοι έχουν αναγνωριστεί από τη διεθνή κοινότητα, η οποία αντέδρασε τόσο με την υιοθέτηση αρκετών νομικών μέσων κατά της διαφθοράς όσο και προτρέποντας τα κράτη να υποστηρίξουν, να διατηρήσουν και να ενδυναμώσουν μηχανισμούς που προωθούν τη διαφάνεια και αποτρέπουν τυχόν συγκρούσεις συμφερόντων. Σκοπός και στόχοι : Βασικός στόχος της παρούσας έρευνας είναι να αξιολογήσει το επίπεδο γνώσεων και ευαισθητοποίησης, την εμπειρία και τις απόψεις των γιατρών και των νοσηλευτών δύο νοσοκομειακών δομών, του Γενικού Κρατικού Νίκαιας και του Γενικού Νοσοκομείου Κορίνθου, σχετικά με το φαινόμενο της σύγκρουσης συμφερόντων. Συγκεκριμένα, και κατόπιν της χαρτογράφησης του σχετικού θεσμικού πλαισίου, επιδιώκεται να αναγνωριστεί ή να διαπιστωθεί κατά πόσο οι επαγγελματίες υγείας γνωρίζουν για την έννοια και τον ορισμό της σύγκρουσης συμφερόντων, εάν αναγνωρίζουν τις καταστάσεις που εμπεριέχουν συγκρούσεις συμφερόντων, εάν γνωρίζουν τον τρόπο αντιμετώπισή τους, ποια είναι η στάση τους απέναντι στο φαινόμενο της σύγκρουσης συμφερόντων και εάν κατά τη διάρκεια της εργασιακής τους ζωής έχουν προσωπική εμπειρία ύπαρξης και διαχείρισης φαινομένων σύγκρουσης συμφερόντων. Επίσης προσδοκάτε να συναχθούν συμπεράσματα, μέσα από το πρίσμα των γιατρών και των νοσηλευτών, εάν γνωρίζουν ότι στα συγκεκριμένα νοσοκομεία έχουν εκπονηθεί πολιτικές για την διαχείριση τους. Υλικό και μέθοδος : Η παρούσα μελέτη είναι μια περιγραφική, μη πειραματική έρευνα, καθώς διεξήχθη με την χορήγηση δομημένου ερωτηματολογίου αυτό-συμπλήρωσης σε δείγμα ευκολίας. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με την χρήση ερωτηματολογίων και η ανάλυση τους θα γίνει με τη χρήση του στατιστικού πακέτου IBM SPSS έκδοση 25. 6 Χρησιμοποιήθηκαν πίνακες και γραφήματα για να παρουσιαστούν οι ποσοστιαίες κατανομές των στοιχείων. Ακολούθως, η διερεύνηση των συσχετίσεων έγινε με τη χρήση στατιστικών ελέγχων και πιο συγκεκριμένα με την χρήση του χ2 τεστ, καθώς όλες οι μεταβλητές της έρευνας είναι κατηγορικές. Όλοι οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν σε επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας p= 0,05.” Αποτελέσματα : Μια μεγάλη πλειοψηφία 74% δήλωσε ότι γνώριζε τι σημαίνει σύγκρουση συμφερόντων, οι περισσότεροι όμως επαγγελματίες υγείας δεν κατάφεραν να προσδιορίσουν σωστά αρκετές καταστάσεις ως συγκρούσεις συμφερόντων, με τους γιατρούς να αναγνωρίζουν σε σημαντικά υψηλότερη συχνότητα τις καταστάσεις και τους παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν σε σύγκρουση συμφερόντων σε σύγκριση με τους νοσηλευτές. Μια μεγάλη πλειοψηφία 90,2% δεν έχει παρακολουθήσει διάλεξη ή σεμινάριο σχετικά με τη σύγκρουση συμφερόντων και ούτε έχει κάνει κάποια προσωπική έρευνα, δηλώνουν όμως τη θέληση τους να ενημερωθούν σε ποσοστό 81,7% μέσω της συμμετοχής τους σε κάποιο σεμινάριο. Η μειοψηφία των ερωτηθέντων έχουν επαρκή γνώση για το νομοθετικό πλαίσιο καθώς και για τις πολιτικές που έχουν σχεδιαστεί με 14,7% να δηλώνει ότι γνωρίζει τον νέο Κώδικα δεοντολογίας και μόλις το 26% του δείγματος να γνωρίζει που μπορεί να αναφέρει παραπτώματα ή παραβιάσεις. Τάσσονται όμως υπέρ της διαφάνειας και της λογοδοσίας όταν περισσότεροι από 8 στους 10 απάντησαν καταφατικά για τη δημοσίευση των συγκρούσεων συμφερόντων στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας, ΕΟΦ κ.λπ.) καθώς και θα επιθυμούσαν σε ποσοστό 45,8% να υπάρξει ρυθμιστικό πλαίσιο για την πολιτική δώρου με η δήλωση – δημοσίευση όλων των δώρων. Συμπεράσματα : Η παρούσα έρευνα έδειξε μη επαρκή γνώση, αδυναμία αναγνώρισης όλων των καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων καθώς και σωστής ικανότητας διαχείρισης καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων. Η μη επαρκή εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας στο σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο που αφορά τις συγκρούσεις συμφερόντων φαίνεται να επηρεάζει. Με μία σύγχρονη προσέγγιση διαχείρισης καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων, με βάση τις συστάσεις του ΟΟΣΑ και της ισχύουσας νομοθεσίας, θα μπορούσε να επιτευχθεί ισορροπία.