Εισαγωγή καινοτομίας στο αναλυτικό πρόγραμμα των φυσικών επιστημών. Η περίπτωση της Φυσικής Α' Γυμνασίου

Abstract

Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των αντιλήψεων εκπαιδευτικών Φυσικών Επιστημών για τη Διερευνητική Διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών καθώς και οι απόψεις τους σχετικά με την εισαγωγή και τη διδασκαλία του μαθήματος της Φυσικής Α΄ Γυμνασίου, το οποίο κατεξοχήν επιχειρεί να ενσωματώσει τις βασικές αρχές της Διερευνητικής Διδασκαλίας και Μάθησης. Τα ερευνητικά ερωτήματα της έρευνας αφορούν: (α) τον τρόπο με τον οποίο οι εκπαιδευτικοί νοηματοδοτούν τον διερευνητικό χαρακτήρα και τη Διερευνητική Μάθηση των ΦΕ και τη θεώρησή τους για τη σπουδαιότητά της στον χώρο της εκπαίδευσης, (β) το πώς αξιολογούν τη δομή του Προγράμματος Σπουδών της Φυσικής Α΄Γυμνασίου και το κατά πόσο θεωρούν ότι αυτό προωθεί τη Διερευνητική Μάθηση των ΦΕ, (γ) τους παράγοντες που στέκονται εμπόδιο στην εφαρμογή της μεθόδου της διερευνητικής προσέγγισης στη διδασκαλία των ΦΕ και το πώς αυτοί αντανακλώνται στη δομή, το περιεχόμενο καθώς και τον τρόπο εισαγωγής του νέου Αναλυτικού Προγράμματος της Φυσικής Α΄ Γυμνασίου, (δ) την υποστήριξη που έλαβαν οι εκπαιδευτικοί για την εφαρμογή του νέου ΑΠ της Φυσικής Α΄ Γυμνασίου, (ε) την υποδοχή του νέου ΑΠ από τα υπόλοιπα μέλη της σχολικής κοινότητας (διδάσκοντες, γονείς, κλπ), (στ) την άποψή τους για το πώς η Διερευνητική Διδασκαλία στην εκπαίδευση θα μπορούσε να ενισχυθεί ώστε να γίνει πιο ουσιαστική και αναλυττικά προγράμματα όπως αυτό της Φυσικής Α΄Γυμνασίου να υλοποιούνται πιο αποτελεσματικά. Στο πλαίσιο της εμπειρικής διερεύνησης του θέματος χρησιμοποιήθηκε ποιοτικού τύπου μεθοδολογία με εργαλείο συλλογής δεδομένων την ημιδομημένη συνέντευξη. Το δείγμα αφορούσε 8 εκπαιδευτικούς από οκτώ (8) Γυμνάσια του νομού Κορινθίας, τον υπεύθυνο του εργαστηριακού κέντρου ΦΕ και τον Σχολικό Σύμβουλο ΦΕ του νομού. Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν τα συμπεράσματα και τις τοποθετήσεις σχετικών μελετών τα οποία συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι Οι εκπαιδευτικοί προσδιορίζουν τη Διερευνητική Μάθηση στις ΦΕ κυρίως ως ανακάλυψη της γνώσης. Άλλες σημασίες που της αποδίδονται είναι η ενεργός συμμετοχή σε πειράματα, η εφαρμογή της Επιστημονικής Μεθόδου με την αυστηρότερη σημασία του όρου καθώς και η παρατήρηση της φύσης. Η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων εκτιμά την εισαγωγή του μαθήματος «Φυσική με iv πειράματα» στην Α΄ Γυμνασίου ως καινοτομία με θετικά γενικότερα αποτελέσματα για τη διδασκαλία των ΦΕ στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση κυρίως λόγω της έμφασης στα πειράματα. Επίσης επισημαίνεται η δυνατότητα σύνδεσης των ΑΠ Δημοτικού και Γυμνασίου καθώς και η ευκαιρία προσέλκυσης των μαθητών στις ΦΕ. Ο παράγοντας έλλειψης επαρκούς διδακτικού χρόνου, η έλλειψη υλικοτεχνικής υποδομής και εργαστηρίου, καθώς και η έλλειψη απαραίτητων γνώσεων στα μαθηματικά ιεραρχούνται ως οι σημαντικότεροι περιορισμοί που επισημάνθηκαν από τους εκπαιδευτικούς. Διαπιστώθηκε επίσης, ότι μάλλον υπάρχει μια δυσκολία στην αξιολόγηση πειραματικών δεξιοτήτων. Σε ό,τι αφορά τον Υπεύθυνο ΕΚΦΕ και τον Σύμβουλο ΦΕ, εκφράζουν την άποψη ότι οι δυσκολίες πηγάζουν κυρίως από την ανασφάλεια του εκπαιδευτικού στο χειρισμό της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας και την ελλιπή επιμόρφωσή του σε θέματα ανακαλυπτικής διδασκαλίας και αξιολόγησης της Διερευνητικής Μάθησης.