Εθελοντισμός και εκπαίδευση στα καταστήματα κράτησης

Abstract

Η δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση για τον/την έγκλειστο/η συνιστά αναφαίρετο ανθρώπινο δικαίωμα το οποίο προστατεύεται στο πλαίσιο ενός δημοκρατικού πολιτεύματος και οι έγκλειστοι πολίτες των Καταστημάτων κράτησης ως μέλη μιας ευάλωτης κοινωνικής ομάδας χρήζουν την ικανοποίηση ιδιαίτερων εκπαιδευτικών αναγκών. Αντικείμενο της παρούσας έρευνας αποτελούν η σχέση μεταξύ του εθελοντισμού και της εκπαίδευσης όπως διαμορφώνεται στα Καταστήματα κράτησης Τίρυνθας(Αγροτικές φυλακές) και Ναυπλίου (Κλειστές φυλακές). Θα επικεντρωθούμε στα εκπαιδευτικά προγράμματα που υλοποιούνται στα εν λόγω Καταστήματα μέσα από τον εθελοντισμό, στο πλαίσιο της μη τυπικής εκπαίδευσης. Ο στόχος της εν λόγω ερευνητικής εργασίας είναι να διερευνηθούν η σχέση μεταξύ εθελοντισμού και εκπαίδευσης, ο ρόλος και τα αποτελέσματα των εκπαιδευτικών εθελοντικών προγραμμάτων στην επανένταξη των έγκλειστων στην κοινωνία στα πλαίσια της κράτησής τους στα εν λόγω Καταστήματα. Επιπρόσθετα να διερευνήσει ποια είναι τα εκπαιδευτικά εργαλεία που προωθούνται και για ποιους λόγους. Για τη διενέργεια της έρευνας η μέθοδος που ακολουθήθηκε είναι η ποιοτική, μέσα από τη διεξαγωγή συνέντευξης γιατί θεωρήθηκε ως η πιο ενδεδειγμένη τόσο για τη συγκέντρωση πληροφοριών, όσο και για τη συγκέντρωση βασικών στοιχείων σχετικών με τη λειτουργία και πραγματοποίηση των εν λόγω εθελοντικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Για την ανάλυση των αποτελεσμάτων ακολουθήθηκε η θεματική ανάλυση περιεχομένου σε άξονες. Τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν την εκπαίδευση ως τη μόνη λύση για την καλυτέρευση και την απόδοση μιας ποιότητας στην έγκλειστη ζωή των κρατουμένων αλλά και στη μετέπειτα ζωή τους εκτός φυλακής. Μέσα από τα εθελοντικά εκπαιδευτικά προγράμματα δίνεται η δυνατότητα σε μια ομάδα ανθρώπων, ευάλωτων, να ενδυναμωθούν, να εντοπίσουν, να αποκτήσουν, να αναπτύξουν καθώς και να χρησιμοποιήσουν τις δυνάμεις και τις δυνατότητές τους, τις οποίες ενʼ μέρη ή εξʼ ολοκλήρου κατέκτησαν μέσα από τον αντίκτυπο της έμπρακτης εκδήλωσης του εθελοντισμού. Επιπρόσθετα οι θετικές επιδράσεις των εθελοντικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων στα καταστήματα κράτησης είναι εμφανής και στους εθελοντές που συμμετέχουν σε αυτά. Η συμβολή της τέχνης στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα των Καταστημάτων κράτησης είναι ιδιαιτέρως σημαντική καθώς ανοίγει νέους ορίζοντες και προτάσσει τη θετική πλευρά της ζωής. Τα συμπεράσματα της έρευνας συμβαδίζουν με παλαιότερες και με συναφούς περιεχομένου έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί στα Καταστήματα κράτησης της Ελλάδας σε σχέση με την παρεχόμενη εκπαίδευση και το ρόλο που διαδραματίζει. Η παρούσα έρευνα δύναται να συνεισφέρει στην ενίσχυση της συνειδητοποίησης της σημαντικότητας που χαρακτηρίζει τη σχεδίαση και την εφαρμογή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων που υλοποιούνται στα Καταστήματα κράτησης της χώρας ως η μόνη διέξοδος, που απεγκλωβίζει, καλυτερεύει και δίνει ώθηση για δημιουργική ζωή.