Λεκτική βία στο χειρουργείο: μελέτη περίπτωσης τριών γενικών νοσοκομείων της Περιφέρειας Πελοποννήσου.

Abstract

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η βία στον χώρο εργασίας εμφανίζεται σε κάθε επάγγελμα, αλλά ο εργαζόμενος στο περιβάλλον της υγειονομικής περίθαλψης είναι πιο επιρρεπής. Η λεκτική βία είναι η πιο κοινή μορφή βίας στον χώρο εργασίας και στο χειρουργείο. Επηρεάζει τους επαγγελματίες υγείας προσωπικά και επαγγελματικά. Οι επιπτώσεις αυτές έχουν μείζονα σημασία για την ικανοποίηση και την ποιότητα της περίθαλψης. Έτσι, η εμφάνιση λεκτικής κακοποίησης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αντιμετώπιση των συμπεριφορών μεταξύ των επαγγελματιών που εργάζονται στο περιβάλλον του χειρουργείου. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της διπλωματικής είναι η διερεύνηση της ύπαρξης λεκτικής βίας στον χώρο του χειρουργείου σε τρία Γενικά Νοσοκομεία της Περιφέρειας Πελοποννήσου. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Για την επίτευξη του στόχου της μελέτης διεξήχθη έρευνα στους επαγγελματίες υγείας (Ιατρούς και Νοσηλευτές) που εργάζονται στον χώρο του χειρουργείου σε τρία Γενικά Νοσοκομεία της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Αρχικά δόθηκαν 104 ερωτηματολόγια, αλλά συλλέχθηκαν πλήρως συμπληρωμένα 80 ερωτηματολόγια, με βαθμό ανταπόκρισης 76,9%. Η συλλογή των ερωτηματολογίων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της αυτοσυμπλήρωσης από τους εργαζόμενους στο χειρουργείο. Τα ερωτηματολόγια τα οποία επιλέχθηκαν για τη συγκεκριμένη μελέτη ήταν: α. το Verbal Abuse Scale (VAS), β. το PHQ-2 (Patient Health Questionnaire -2) για την ανίχνευση της κατάθλιψης και γ. το GAD-2 (Generalized Anxiety Disorder-2) για την ανίχνευση του άγχους. Για την ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πρόγραμμα S.P.S.S. 25 (Statistical Package for Social Sciences). Η επεξεργασία βασίστηκε στην περιγραφική και επαγωγική στατιστική. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Το 79,4% των ιατρών δήλωσε ότι το επεισόδιο της λεκτικής βίας έγινε παρουσία άλλων σε σύγκριση με το υψηλότερο 91,7% του νοσηλευτικού προσωπικού. Το 28,1% των ιατρών απάντησε ότι συνήθως ο άμεσος προϊστάμενος ήταν ο υβριστής του και το 59% του νοσηλευτικού προσωπικού απάντησε ότι ήταν άλλος ανώτερος. Το 55,6% των ιατρών θεωρεί ότι ο υβριστής δε γνώριζε το αποτέλεσμα της πράξης του, ενώ το 70,3% του νοσηλευτικού προσωπικού θεωρεί ότι ο υβριστής το γνώριζε. Η πλειοψηφία των επαγγελματιών υγείας δήλωσαν ότι έχουν γίνει αποδέκτες λεκτικής βίας μια φορά το χρόνο. Το 30,6% των ιατρών δήλωσε ότι το γεγονός της βίαιης λεκτικής συμπεριφοράς ήταν αρκετά αγχωτικό, ενώ το 32,5% των νοσηλευτών/τριών πάρα πολύ αγχωτικό. Η επίρριψη ευθυνών και κατηγοριών αναφέρθηκαν από το δείγμα ως το πιο συχνό είδος λεκτικής βίας της οποίας έγιναν αποδέκτες. Οι πρώτες σκέψεις που αναφέρθηκαν από το δείγμα όταν έγιναν αποδέκτες της λεκτικής επίθεσης ήταν ότι ο υβριστής δεν είχε κανένα δικαίωμα. Η πλειοψηφία απάντησε ότι η συμπεριφορά με την οποία διαχειρίστηκε το επεισόδιο ήταν να προσπαθήσει να ξεκαθαρίσει την πιθανή παρανόηση. Ως συνέπεια της λεκτικής κακοποίησης ήταν η επιδείνωση της σχέσης με τον συνάδελφο και η μείωση του αισθήματος άνεσης/ ευεξίας στον χώρο εργασίας, αλλά και η μείωση της εμπιστοσύνης και υποστήριξης στον χώρο εργασίας. Το δείγμα δήλωσε ότι μετά την εμπειρία της λεκτικής βίας, ένιωσε κυρίως θυμό, αηδία, λύπη και απογοήτευση – απελπισία. Το 80% και το 65% των ιατρών δεν αισθάνονται άγχος ή κατάθλιψη αντίστοιχα, όπως και το 59% και το 61,5% των νοσηλευτών/τριών αντίστοιχα. Επίσης, το φύλο, η ηλικία, το επίπεδο εκπαίδευσης και τα έτη εμπειρίας φάνηκαν να επηρεάζουν σημαντικά τη λεκτική βία του προσωπικού του χειρουργείου. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Τα νοσοκομεία πρέπει να αξιολογήσουν και να αντιμετωπίσουν τη λεκτική βία, όχι μόνο να υποστηρίξουν το προσωπικό που τη δέχτηκε, αλλά και να αποτρέψουν την κλιμάκωσή της. Με την καλύτερη κατανόηση της βίας και των πολλών μορφών της, μπορεί αυτή να αποτραπεί και να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις της. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα ασφαλέστερο περιβάλλον για τους ασθενείς, τους επισκέπτες και το προσωπικό.