Το παιχνίδι ως εργαλείο συμπερίληψης ΑμεΑ μέσα στην τυπική τάξη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Abstract

Η εκπαιδευτική συμπερίληψη αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του σύγχρονου σχολείου, καθώς στοχεύει στη δημιουργία μαθησιακών περιβαλλόντων όπου όλοι οι μαθητές συμμετέχουν ισότιμα και αναγνωρίζεται η μοναδικότητά τους. Στο πλαίσιο αυτό, το παιχνίδι αναδεικνύεται ως παιδαγωγικό εργαλείο με σημαντικά γνωστικά, κοινωνικά και συναισθηματικά οφέλη, ιδιαίτερα για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή/και αναπηρίες. Μεθοδολογία: Η έρευνα ακολούθησε ποσοτικό, περιγραφικό σχεδιασμό. Ως εργαλείο συλλογής δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ερωτηματολόγιο κλειστού τύπου, βασισμένο στη μελέτη των Lenakakis, Felekidou και Howard (2018), το οποίο περιλάμβανε τρεις ενότητες: (α) δημογραφικά στοιχεία, (β) απόψεις για τη συμπερίληψη και (γ) στάσεις απέναντι στο παιχνίδι. Συμμετείχαν 110 εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίοι επιλέχθηκαν με τυχαία δειγματοληψία. Η συλλογή δεδομένων πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά μέσω Google Forms, με διασφάλιση ανωνυμίας και τήρηση δεοντολογικών αρχών. Η ανάλυση περιλάμβανε περιγραφική και επαγωγική στατιστική, ενώ η εγκυρότητα κατασκευής του ερωτηματολογίου ελέγχθηκε με διερευνητική παραγοντική ανάλυση (EFA). Αποτελέσματα: Οι εκπαιδευτικοί διατύπωσαν θετικές στάσεις απέναντι στη συμπερίληψη, αναγνωρίζοντας τα οφέλη της για την κοινωνική ισότητα και τη μείωση των αποκλεισμών, αν και εξέφρασαν επιφυλάξεις για την εφαρμογή της στην ελληνική πραγματικότητα λόγω θεσμικών και υλικοτεχνικών περιορισμών. Το παιχνίδι αναδείχθηκε ως σημαντικό παιδαγωγικό μέσο που ενισχύει την προσωπική ανάπτυξη, την αυτοπεποίθηση, την κοινωνική ένταξη και την ενσυναίσθηση. Διαφορές καταγράφηκαν ως προς το φύλο, με τις γυναίκες να αποδίδουν μεγαλύτερη έμφαση στις κοινωνικοσυναισθηματικές πτυχές του παιχνιδιού, ενώ η επαγγελματική εμπειρία δεν επηρέασε τις στάσεις. Η EFA επιβεβαίωσε την ύπαρξη δύο παραγόντων, οι οποίοι εξηγούν συνολικά το 50,9% της διακύμανσης, στοιχείο που ενισχύει την εγκυρότητα του εργαλείου και υπογραμμίζει ότι οι στάσεις των εκπαιδευτικών επηρεάζονται τόσο από προσωπικές αντιλήψεις όσο και από θεσμικές συνθήκες. Συμπεράσματα: Η μελέτη καταδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο του παιχνιδιού στη συμπεριληπτική εκπαίδευση και την ανάγκη θεσμικής υποστήριξης και συστηματικής επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, ώστε να αξιοποιούν πιο συστηματικά παιγνιώδεις στρατηγικές στη διδακτική πράξη και να ενισχύουν την ισότιμη συμμετοχή όλων των μαθητών.