Σχεδιασμός και μελέτη ενός προγράμματος ηλεκτρονικής μάθησης και συνεργασίας μεταξύ σχολείων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης: μια μελέτη περίπτωσης στα πλαίσια της δράσης eTwinning

Abstract

H παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως αντικείμενο το σχεδιασμό και τη μελέτη της υλοποίησης ενός έργου eTwinning μεταξύ δύο ευρωπαϊκών σχολείων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενός ελληνικού και ενός γαλλικού, το οποίο αξιοποίησε περιβάλλοντα ηλεκτρονικής μάθησης και τεχνολογίες του Ιστού 2.0. Το eTwinning αποτελεί καθιερωμένη ευρωπαϊκή δράση, μέσω της οποίας σχολεία από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες, κάνοντας χρήση εργαλείων των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών (Τ.Π.Ε.), συνεργάζονται για να αποκομίσουν οφέλη παιδαγωγικά, κοινωνικά και πολιτισμικά. Η δράση προσφέρει σε σχολεία, μαθητές και εκπαιδευτικούς, την ευκαιρία να δημιουργήσουν και να μάθουν συνεργατικά, να ανταλλάξουν καλές μαθησιακές πρακτικές, να μοιραστούν απόψεις και να δικτυωθούν. Οι σύγχρονες εκπαιδευτικές πολιτικές ενθαρρύνουν τη χρήση των Τ.Π.Ε., ενώ παράλληλα υποστηρίζουν τις συνεργατικές μεθόδους μάθησης και την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων. Προκειμένου να εξασφαλιστεί προσωπική ανάπτυξη και κοινωνική ευημερία των πολιτών η σύγχρονη εκπαίδευση θεωρεί αναγκαία την εκμάθηση ξένων γλωσσών, την ενίσχυση της κριτικής σκέψης, την καλλιέργεια της δημιουργικότητας και την προαγωγή της καινοτομίας. Επιπλέον, οι σημερινές κοινωνίες της Πληροφορίας και της Γνώσης είναι πολυπολιτισμικές και πολύγλωσσες, ενώ συγχρόνως είναι παγκόσμια διασυνδεμένες και αλληλοεξαρτώμενες. Ο πολίτης κάθε χώρας είναι ταυτόχρονα και πολίτης του κόσμου. Το γεγονός αυτο υπαγορεύει στους λαούς την καλλιέργεια πολιτισμικής συνείδησης, αλλά κυρίως διαπολιτισμικής ικανότητας, δηλαδή της ικανότητας ενός ατόμου να κατανοεί και να αποδέχεται κοσμοθεωρίες ανθρώπων από άλλες κουλτούρες. Η μεθοδολογία της παρούσας έρευνας έγκειται στο σχεδιασμό ενός έργου, στο πλαίσιο της δράσης eTwinning, μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε η εξ’ αποστάσεως διαδικτυακή συνεργασία δύο δημοτικών σχολείων. Το έργο υλοποιήθηκε στα πλαίσια του μαθήματος της γαλλικής γλώσσας, για το ελληνικό σχολείο, και της βασικής τάξης, για το γαλλικό σχολείο, με συνολικά 36 μαθητές 2 ηλικίας 9-12 ετών. Η συνεργασία είχε διάρκεια εννιά (9) μηνών και πραγματοποιήθηκε σε δύο γλώσσες, την αγγλική και τη γαλλική. Για την αποτίμηση των αποτελεσμάτων της έρευνας χρησιμοποιήθηκε η ποιοτική μέθοδος. Τα ερευνητικά δεδομένα προήλθαν από: (α) τα δεδομένα της ψηφιακής πλατφόρμας του Twinspace του έργου, (β) τις ψηφιακές εργασίες-δημιουργίες των μαθητών σε 12 τεχνολογικά εργαλεία και (γ) τις απαντήσεις στις συνεντεύξεις τις οποίες έδωσαν 9 μαθητές της ελληνικής τάξης και τις απαντήσεις σε γραπτό ερωτηματολόγιο ανοικτού τύπου που έδωσαν 14 μαθητές της γαλλικής τάξης. Τα αποτελέσματα της έρευνας ανάδειξαν τη θετική επίδραση του έργου eTwinning στους μαθητές, δηλαδή ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και γλωσσικών ικανοτήτων στην αγγλική και στη γαλλική γλώσσα, καλλιέργεια της δημιουργικής τους έκφρασης, ανάπτυξη διαπολιτισμικού διαλόγου και διαπολιτισμικής συνείδησης και κατανόησης. Από την υλοποίηση του έργου προέκυψαν επίσης παράλληλα εκπαιδευτικά οφέλη: εξάσκηση των μαθητών στα εργαλεία των Τ.Π.Ε., εδραίωση κλίματος ευχάριστης μάθησης, ανάπτυξη δεξιοτήτων αναζήτησης, επιλογής και σύνθεσης πληροφοριών από το Διαδίκτυο, εμπλουτισμός των γνώσεών τους αναφορικά με τον τόπο τους και τον τόπο των αλλόφωνων εταίρων τους. H εργασία ανάδειξε τη σημασία υλοποίησης διακρατικών ηλεκτρονικών συνεργασιών από το Δημοτικό Σχολείο και την ανάγκη ενσωμάτωσής τους στο Πρόγραμμα Σπουδών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, με στόχο την καλλιέργεια γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων που προετοιμάζουν τους μαθητές για την κοινωνία του μέλλοντος και διαμορφώνουν την ταυτότητα του αυριανού πολίτη του κόσμου.