Διερεύνηση της πραγματικής δαπάνης των πολιτών για την αγορά φαρμάκων

Abstract

Στη διάρκεια της 10ετούς, και πιθανά συνεχιζόμενης, κρίσης η οικονομία της Ελλάδας έχει δεχθεί πολλαπλά πλήγματα σε διάφορα επίπεδα. Η χώρα απώλεσε πάγιες πλουτοπαραγωγικές πηγές της και παράλληλα εφαρμόστηκαν πολιτικές λιτότητας σε μια προσπάθεια μείωσης των όποιων κοινωνικών παροχών του κράτους προς τον πολίτη. Ιδιαίτερα οι τομείς όπως η υγεία αλλά και η εκπαίδευση είναι αυτοί που έχουν δεχθεί πιθανά τη μεγαλύτερη πίεση. Είναι αναμφισβήτητο ότι το γενικότερο οικονομικό περιβάλλον συνετέλεσε στην μείωση των όποιων κοινωνικών παροχών στην περίοδο της κρίσης (ΙΟΒΕ, 2009; 2013; 2015; 2017), γεγονός όμως που δεν το συναντάμε βέβαια μόνο σε περιόδους κρίσης αλλά θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι διαχρονικό φαινόμενο καθώς πολιτικές λιτότητας εφαρμόζονται σε πολλές περιπτώσεις χωρίς να συντρέχουν ιδιαίτεροι δημοσιονομικοί λόγοι, είτε εθνικοί είτε υπερεθνικοί. Η ισότητα των πολιτών σε παροχές από την πολιτεία και ιδιαίτερα κοινωνικές είναι κάτι το οποίο επιδέχεται συζήτησης, δηλαδή το κατά πόσο τηρείται το πνεύμα του συνταγματικού νομοθέτη το οποίο προβλέπει ξεκάθαρα κοινωνικές παροχές με έμφαση σε εκείνες τις ομάδες του πληθυσμού που χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας. Η παρούσα μελέτη έρχεται να συγκεντρώσει και να παρουσιάσει σύγχρονα δεδομένα που αναδεικνύουν την προβληματική της αντιμετώπισης των κοινωνικών παροχών από το κράτος με έμφαση στον τομέα υγείας και ιδιαίτερα στην φαρμακευτική δαπάνη στη Ελλάδα, αλλά και να κάνει μια σύγκριση και με την διεθνώς εφαρμοζόμενη πρακτική. Από τα παρουσιαζόμενα δεδομένα προκύπτει ότι πραγματικά υπάρχει μια σημαντική μετατόπιση του κόστους της φαρμακευτικής δαπάνης από τη μεριά του κοινωνικού κράτους προς τον πολίτη, δηλαδή το κόστος έχει μετακυλήσει στην ιδιωτική δαπάνη/συμμετοχή. Αυτή η μετατόπιση κόστους προς τον πολίτη, γεγονός όπου συνδυαζόμενο με την γενικότερη οικονομική αστάθεια, τη μείωση των μισθών, την αύξηση των τιμολογίων των βασικών οικιακών παροχών (νερό, ρεύμα, επικοινωνία, θέρμανση) αλλά και την ολοένα συνεχιζόμενη αύξηση των τιμών των βασικών προϊόντων διαβίωσης δημιουργεί μια ασφυκτική κατάσταση για τα σημερινά νοικοκυριά και ιδιαίτερα τα λαϊκά νοικοκυριά, δηλαδή τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, αλλά και προφανώς σε ομάδες με ιδιαίτερα κοινωνικά προβλήματα. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η παρούσα μελέτη έρχεται σε απόλυτη συμφωνία με τον Martin Luther King Jr. ο οποίος είχε σημειώσει ότι: «Από όλες τις μορφές ανισότητας, η αδικία στο σύστημα υγείας είναι η πιο σοκαριστική και η πιο απάνθρωπη». Ο Τσαλίκης (2006) εύγλωττα σημειώνει δε ότι «το κράτος προσεγγίζει τη μορφή ‘εταιρίας περιορισμένης ευθύνης’», γεγονός το όποιο περιγράφει τη συνήθως μονόπλευρη κρατική θεώρηση όσον αφορά το γενικότερο χώρο της υγείας και τις όποιες κοινωνικές παροχές θα έπρεπε το ίδιο να προσφέρει στους πολίτες. Εμείς δυστυχώς δεν μένει να συμπληρώσουμε τίποτα στις παραπάνω διαπιστώσεις απλά τα δεδομένα μαρτυρούν την πραγματική διάσταση των γεγονότων. Καθώς η ολοένα και πιο δυσχερής οικονομική επιβάρυνση που επιφορτίζονται τα νοικοκυριά τόσο στην φαρμακευτική και νοσοκομειακή δαπάνη αλλά και γενικότερα στις «κοινωνικές παροχές» της καθημερινότητας λόγο της απουσίας ενός κράτους στο οποίο εφαρμόζεται μια πραγματικά κοινωνική πολιτική με γνώμονα την ευημερία του πολίτη. Μάλλον διαφεύγει στους ιθύνοντες ότι η οποία ευημερία του πολίτη είναι και εν τέλει συνυφασμένη με την ευημερία της κοινωνίας και συνεπώς με αυτή την ευημερία του κράτους.