Διερεύνηση του Προσανατολισμού Υγείας και της Εγγραμματοσύνης Υγείας προσερχόμενων στα Εξωτερικά Ιατρεία και στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) του Γενικού Νοσοκομείου Αργολίδας (Νοσοκομειακή Μονάδα Άργους)

Abstract

Εισαγωγή=Ο προσανατολισμός υγείας και η εγγραμματοσύνη υγείας έχουν μεγάλη σημασία για την κατανόηση των συμπεριφορών υγείας και υπάρχει ανάγκη διερεύνησης τους στον ελληνικό πληθυσμό. Σκοπός=η αξιολόγηση του προσανατολισμού υγείας και της εγγραμματοσύνης υγείας προσερχόμενων (ασθενών και λοιπών εξυπηρετούμενων) σε επαρχιακό νοσοκομείο. Υλικό-μέθοδος=Υλοποιήθηκε συγχρονική έρευνα διάρκειας 4 μηνών (Ιούλιος Οκτώβριος 2022) στα εξωτερικά ιατρεία και στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) του Γενικού Νοσοκομείου Αργολίδας (Νοσοκομειακή Μονάδα Άργους). Το δείγμα αποτελούνταν από 223 άτομα. Το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε κοινωνικοδημογραφικά στοιχεία και ιατρικές πληροφορίες, ερωτήσεις σχετικά με το ιστορικό χρόνιας ασθένειας και προληπτικών συμπεριφορών καθώς και την Κλίμακα Προσανατολισμού Υγείας και την Κλίμακα Εγγραμματοσύνης Υγείας. Η ανάλυση των δεδομένων έγινε με το πρόγραμμα SPSS v.26. Αποτελέσματα= Η μέση ηλικία ήταν περίπου 41 έτη (Μ=40,55, SD=14,34). Η πλειοψηφία του δείγματος ήταν γυναίκες (63,2%), έγγαμοι/σε συμβίωση (49,3%) και απόφοιτοι ΑΤΕΙ/ΑΕΙ (33.5%). Οι περισσότεροι συμμετέχοντες δεν ήταν καπνιστές (65,2%), δεν ασκούνταν συχνά (56,8%) και δεν έπασχαν από κάποια χρόνια ασθένεια (80,7%). Ακόμη, η πλειοψηφία είχαν εμβολιαστεί για τον COVID-19 (78,5%) και είχαν νοσήσει από αυτόν (67,7%). Η μέση βαθμολογία στο ερωτηματολόγιο HLS-EU-Q16 ήταν 13,15 (Μean=13,15, SD=3,76, Min=0, Max=16, Range=16). Η πλειοψηφία είχε επαρκή εγγραμματοσύνη υγείας (69,7%), ενώ λιγότεροι είχαν προβληματική (18,5%) και ανεπαρκή εγγραμματοσύνη υγείας (11,8%). Οι απόφοιτοι δημοτικού είχαν σημαντικά μικρότερη βαθμολογία από τους κατόχους διδακτορικού στην εγγραμματοσύνη υγείας (F=2,403, df=6, 169, p=0,030). Οι κάτοχοι μεταπτυχιακού διπλώματος είχαν σημαντικά μεγαλύτερη βαθμολογία από τους απόφοιτους δημοτικού στον εσωτερικό έλεγχο υγείας (F=2,353, df=6, 210, p=0,032). Η ηλικία συσχετίστηκε θετικά με τον εξωτερικό έλεγχο υγείας (r=0,153, p<0,05) και αρνητικά με την κατάσταση υγείας του ατόμου (r=-0,205, p<0,01), τις προσδοκίες υγείας του (r=-0,173, p<0,05) και τον εσωτερικό έλεγχο υγείας (r=-0,182, p<0,05). Επίσης, συσχετίστηκε αρνητικά με την αυτοσυνείδηση για την υγεία (r=-0,183, p<0,05), την εκτίμηση και αυτοπεποίθηση για την υγεία (r=-0,147, p<0,05) και την κινητοποίηση για τη διατήρηση της υγείας (r=-0,146, p<0,05). Η εγγραμματοσύνη υγείας συσχετίστηκε αρνητικά με τον εξωτερικό έλεγχο υγείας (r=-0,182, p<0,05) και θετικά με την αυτοσυνείδηση για την υγεία (r=0,322, p<0,01), την εκτίμηση και αυτοπεποίθηση για την υγεία (r=0,178, p<0,05), την κινητοποίηση για την αποφυγή του ανθυγιεινού τρόπου ζωής (r=0,232, p<0,01), την κινητοποίηση για τη διατήρηση της υγείας (r=0,267, p<0,01) και τον εσωτερικό έλεγχος υγείας (r=0,321, p<0,01). Συμπεράσματα= Η αύξηση της εγγραμματοσύνης υγείας συνδέεται με πλήθος θετικών στάσεων και συμπεριφορών υγείας, οι οποίες αποτελούν διαστάσεις του προσανατολισμού υγείας (π.χ. μεγαλύτερη εκτίμηση και αυτοπεποίθηση για την υγεία, μεγαλύτερη κινητοποίηση για την αποφυγή του ανθυγιεινού τρόπου ζωής και για τη διατήρηση της υγείας, υψηλότερος εσωτερικός έλεγχος υγείας, υψηλότερες προσδοκίες υγείας, καλύτερη αντιλαμβανόμενη κατάσταση υγείας και μικρότερος εξωτερικός έλεγχος υγείας). Κατά συνέπεια, οι επαγγελματίες υγείας και οι ειδικοί ψυχικής υγείας μπορούν να εξετάζουν διεξοδικά την εγγραμματοσύνη υγείας των ασθενών τους και τον προσανατολισμό υγείας τους στην καθημερινή κλινική πρακτική και να εντοπίζουν τα άτομα που χρήζουν περαιτέρω παρακολούθησης και παρεμβάσεων.