Το παιχνίδι ως εκπαιδευτικό μέσο στην προσχολική ηλικία: τάσεις και πρακτικές στην ελληνική εκπαίδευση

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως αντικείμενο την διερεύνηση της αξίας του παιχνιδιού στην εκπαίδευση, το οποίο μπορεί να διακριθεί σε διάφορα είδη καθένα από τα οποία έχουν διαφορετική μορφή και περιεχόμενο, ως εκπαιδευτικού μέσου στην προσχολική ηλικία και τη μελέτη των τάσεων και των πρακτικών που ακολουθούνται στην ελληνική εκπαίδευση. Πιο αναλυτικά, στο πρώτο μέρος της εργασίας έγινε εννοιολογική βιβλιογραφική επισκόπηση του παιχνιδιού και της σημασίας του καθώς και των θεωριών του παιχνιδιού, οι οποίες διακρίνονται σε παραδοσιακές ή κλασσικές, μοντέρνες ή νεότερες. Στη συνέχεια, αναλύσαμε τα διάφορα είδη του παιχνιδιού και μιλήσαμε για το ελεύθερο και το κατευθυνόμενο παιχνίδι και για τη διαφοροποίηση που μπορεί να παρουσιαστεί στο παιχνίδι ανάλογα με το φύλο του παιδιού. Παράλληλα μελετήθηκε η σημασία του παιχνιδιού στα διάφορα επίπεδα ανάπτυξης του παιδιού και πιο συγκεκριμένα παρουσιάστηκαν τα επίπεδα της γνωστικής, της κινητικής, της ψυχοσυναισθηματικής, της νοητικής και της κοινωνικής ανάπτυξης. Επίσης μιλήσαμε για τις κυριότερες θεωρίες μάθησης και τις παιδαγωγικές μεθόδους. Ακόμα αναλύθηκε η σχέση της μάθησης με το παιχνίδι και πιο συγκεκριμένα εστιάσαμε στο θεατρικό παιχνίδι, στο ψηφιακό ή ηλεκτρονικό παιχνίδι και το μουσικοκινητικό. Στη συνέχεια, στο δεύτερο μέρος της εργασίας, παρουσιάστηκε η μεθοδολογία της έρευνας που χρησιμοποιήθηκε για την στατιστική ανάλυση της αξίας του παιχνιδιού ως εκπαιδευτικού μέσου στα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Πιο αναλυτικά, αφού παρουσιάσαμε τον σκοπό της έρευνας και τα ερευνητικά ερωτήματα, περιγράψαμε το δείγμα της έρευνας και μιλήσαμε για τον σχεδιασμό και τη διάρκεια της. Στη συνέχεια, περιγράφηκε η μεθοδολογία της έρευνας που πραγματοποιήθηκε η οποία είχε κυρίως ποσοτικό χαρακτήρα και μέσω των ερευνητικών της ερωτημάτων είχε σαν σκοπό την μελέτη της αξίας του παιχνιδιού στην εκπαίδευση προσχολικής ηλικίας και των πρακτικών που χρησιμοποιούνται στην τάξη. Για την έρευνα δημιουργήθηκε ένα ερωτηματολόγιο το οποίο απαντήθηκε από 35 εκπιαδευτικούς που εργάζονταν σε δημόσια και ιδιωτικά νηπιαγωγεία και παιδικούς σταθμούς στην περιοχή της Κορίνθου και για την ανάλυση των αποτελεσμάτων της χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό SPSS. Επίσης αναφέραμε τα προβλήματα που συναντήσαμε κατά τη διεξαγωγή της έρευνας. Ακόμα παρουσιάσαμε τα αποτέσματα της στατιστικής έρευνας και τα συμπεράσματα που βγάλαμε από αυτήν. Τέλος, παρουσιάστηκαν προτάσεις για περαιτέρω έρευνα.