Τα Κόμικς στην Εκπαίδευση: Στάσεις και Αντιλήψεις Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Σχετικά με την Παιδαγωγική τους Αξία

Abstract

Ο 20ος αιώνας, μέσα στις τεράστιες αλλαγές που σήμανε για την ανθρώπινη ιστορία και κουλτούρα, έμελλε να είναι και ο χωροχρόνος μέσα στον οποίο αναπτύχθηκε μια ακόμα μεγάλη τέχνη, η 9η, όπως επικράτησε να αποκαλείται: τα Κόμικς. Παρότι στην αρχή αντιμετωπίστηκαν με μεγάλο σκεπτικισμό, από πολύ νωρίς άρχισε να ερευνάται η χρήση τους στο χώρο της εκπαίδευσης, μιας και ο τρόπος με τον οποίο μαγνητίζουν τα παιδικά βλέμματα θεωρήθηκε (και θεωρείται) ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά τους. Στις μέρες μας, και ενώ κοντεύει να συμπληρωθεί ένας αιώνας από την κυκλοφορία του πρώτου περιοδικού κόμικς (Zorbaugh, 1944), η ερευνητική βιβλιογραφία αναφορικά με τα πλεονεκτήματα της εισαγωγής των κόμικς στην εκπαίδευση ολοένα και μεγαλώνει. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των προοπτικών εισαγωγής των κόμικς στην εκπαιδευτική διαδικασία στην ελληνική πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, το πρώτο μέρος της εργασίας είναι αφιερωμένο στην ανασκόπηση της υπάρχουσας, ελληνικής και ξενόγλωσσης βιβλιογραφίας σχετικά με την ιστορία των κόμικς, τα χαρακτηριστικά τους καθώς και τις προοπτικές για τη χρήση τους στην εκπαίδευση. Σύμφωνα με αυτή, τα κόμικς θεωρούνται αξιοποιήσιμα από τους εκπαιδευτικούς για τη διδασκαλία ποικίλων μαθημάτων του αναλυτικού προγράμματος σπουδών, αν και είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου πλάνου διδασκαλίας έτσι ώστε να μην απομακρύνουν τους μαθητές από τους διδακτικούς στόχους. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται και αναλύονται τα αποτελέσματα της έρευνας που διεξήχθη από τη συγγραφέα αναφορικά με τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αξιοποίησης των κόμικς στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μέσω της χορήγησης ερωτηματολογίων σε 175 εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι ερωτήθηκαν, αφενός, κατά πόσον αξιοποιούν ή θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τα κόμικς κατά την μαθησιακή διαδικασία, και αφετέρου, κατά πόσον η χρήση των κόμικς στην εκπαίδευση μπορεί να είναι μια ωφέλιμη εκπαιδευτική πολιτική. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν αναλύθηκαν τόσο με ποσοτικές όσο και με ποιοτικές μεθόδους επεξεργασίας δεδομένων. Τα κυριότερα ευρήματα της έρευνας είναι τα εξής: αφενός, σημαντικό ποσοστό του δείγματος επέδειξε θετική στάση σχετικά με τη χρήση των κόμικς στην εκπαίδευση αφετέρου, οι ερωτηθέντες εκπαιδευτικοί συμφώνησαν, σε μεγάλο βαθμό, ότι η συστηματοποίηση της χρήσης των κόμικς στην εκπαιδευτική διαδικασία θα ήταν μία ωφέλιμη εκπαιδευτική πολιτική για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα.