Στάσεις και αντιλήψεις των κατοίκων της Κορίνθου για το Προαναχωρησιακό Κέντρο Κράτησης Αλλοδαπών (Προ.Κε.Κ.Α) στην Κόρινθο

Abstract

Εισαγωγή: Η μετανάστευση, πολύ συχνά προκαλεί αρνητικές διαθέσεις και στάσεις έναντι των μεταναστών που εισέρχονται σε μια χώρα υποδοχής ενώ άλλες φορές, προκαλούνται έντονες αντιπαραθέσεις μεταξύ γηγενών και μεταναστών, στη βάση της κοινωνικής ιεραρχίας και κυριαρχίας, οι οποίες άλλοτε μένουν στο επίπεδο της θεωρητικής αντιπάθειας και άλλοτε προχωρούν στο επίπεδο της βίας, τόσο λεκτικής όσο και σωματικής. Σκοπός: Η διερεύνηση των στάσεων και των αντιλήψεων της τοπικής κοινωνίας της Κορίνθου, αναφορικά με τη λειτουργία του κέντρου κράτησης παράτυπων μεταναστών που βρίσκεται στην πόλη της Κορίνθου. Η παρούσα μελέτη επιδιώκει τον εντοπισμό των παραγόντων που συμβάλλουν στη διαμόρφωση των αντιλήψεων για τους μετανάστες από την τοπική κοινωνία, δίνοντας έμφαση στις στερεοτυπικές και μη αντιλήψεις, οι οποίες διαχρονικά απασχολούν παγκόσμια τις κοινωνικές επιστήμες. Υλικό-Μέθοδος: Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 184 μόνιμοι κάτοικοι Κορίνθου, ηλικίας άνω των 18 ετών. Επιλέχθηκε η ποσοτική ερευνητική διαδικασία με τη χορήγηση ενός ερωτηματολογίου αυτοαναφοράς που περιλάμβανε 37 ερωτήσεις κλειστού τύπου για την ανίχνευση των απόψεων των κατοίκων, με τη μέθοδο της ημι-δομημένης συνέντευξης. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με τη μέθοδο της περιγραφικής στατιστικής και τη διεξαγωγή μονοπαραγοντικών αναλύσεων (Mann Whitney, Kruskal-Wallis). Για τον έλεγχο της ύπαρξης σχέσης μεταξύ των ποσοτικών μεταβλητών, χρησιμοποιήθηκε ο παραμετρικός συντελεστής συσχέτισης του Pearson. Η στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε με το πρόγραμμα SPSS 22.0. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν ότι η στάση που έχουν οι κάτοικοι της Κορίνθου για τους μετανάστες είναι κατά βάση αρνητική. Οι περισσότεροι θεωρούν ότι οι μετανάστες οδηγούν στην αύξηση της εγκληματικότητας, αυξάνουν τον κίνδυνο μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων, οδηγούν στην αύξηση της ανθρωπιστικής κρίσης και συμβάλλουν στη μείωση της κοινωνικής συνοχής, ενώ σε μικρότερο βαθμό υποστηρίζουν ότι αποτελούν απειλή για τον πολιτισμό και τη γλώσσα της Ελλάδας. Οι κάτοικοι ενοχλούνται από την ύπαρξη του κέντρου κράτησης στην περιοχή τους, ενώ δηλώνουν σε μεγάλο βαθμό ότι η στάση τους ήταν αρνητική όταν ανακοινώθηκε η έναρξη λειτουργίας του, αλλά και αργότερα αφού δεν τείνει να αλλάξει. Από την άλλη, θεωρούν πως υπάρχουν ρατσιστικές συμπεριφορές προς τους μετανάστες, οι οποίες τους ενοχλούν, αναγνωρίζοντας μια αρνητική στάση των ντόπιων συμπολιτών τους απέναντι στους μετανάστες στο κέντρο κράτησης. Στο ίδιο δείγμα διακρίνεται μια σημαντική τάση που αναγνωρίζει ότι η σύγχρονη ελληνική κοινωνία είναι ξενοφοβική και ότι οι Έλληνες είναι αρνητικά προκατειλημμένοι απέναντι στους μετανάστες. Μέρος της αντιμετώπισης των μεταναστών αποδίδεται στη διαφορετική τους θρησκεία, ενώ σε μικρό βαθμό αποδίδεται η αύξηση της εγκληματικότητας στους μετανάστες του κέντρου κράτησης. Οι κάτοικοι εκφράζουν την άποψη ότι πρέπει να υπάρχουν τέτοια κέντρα κράτησης, αλλά όχι κοντά στο χώρο διαμονής τους, ενώ υποστηρίζουν ότι η παρουσία του κέντρου δεν βοηθά στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής. Συμπεράσματα: Η μετανάστευση είναι ένα ζήτημα παγκόσμιας εμβέλειας, με την παράτυπη μετανάστευση να ακολουθεί την εξελικτική πορεία της πρώτης, χωρίς όμως να ακολουθεί τις νόμιμες διαδρομές. Αποτελεί για κάθε σύγχρονη χώρα υποδοχής, αλλά και προέλευσης, πρόκληση ταυτόχρονα όμως και δοκιμασία σε θέματα οργάνωσης και νομοθεσίας. Η μεταναστευτική πολιτική της Ελλάδας χαρακτηρίζεται σε γενικές γραμμές από βραδεία εξέλιξη σε νομοθετικό επίπεδο και έναν κρατικό μηχανισμό που δυσκολεύεται να διαχειριστεί τα προβλήματα που ανακύπτουν. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα συχνά μια αρνητική σκιαγράφηση του άλλου (του ξένου, του μετανάστη, του πρόσφυγα) στην γενικότερη αντίληψη των ελλήνων πολιτών, ενώ διαμορφώνονται στάσεις και αντιλήψεις που δεν είναι πάντα θετικές προς τους ξένους και αντικατοπτρίζονται σε όλους τους τομείς της δημόσιας ζωής. Ωστόσο οι νομοθετικές ρυθμίσεις των τελευταίων χρόνων βελτίωσαν σημαντικά τη διαδικασία έκδοσης των αδειών διαμονής και γενικότερα την νομιμοποίηση των παράτυπων μεταναστών. Σήμερα ως κρατικός μηχανισμός δεν έχει επιδείξει ιδιαίτερα επιτυχείς δράσεις ως προς το μεταναστευτικό και προσφυγικό πρόβλημα των τελευταίων χρόνων ενώ θα μπορούσε με το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο, τις κατάλληλες πρακτικές και τον κατάλληλο σχεδιασμό να μεταβληθεί σε ανερχόμενη περιφερειακή οντότητα που θα έχει τη δική της θέση στη διεθνή οικονομία, καλλιεργώντας παράλληλα στους κόλπους της μια πλουραλιστική δημοκρατική κοινωνία.