Η δυναμική του αναδυόμενου ψηφιακού Ευρώ ως μέσο συναλλαγών στην Ελλάδα

Abstract

Οι αλλαγές και οι αναπροσαρμογές στη δομή και την καθημερινότητα των κοινωνιών μας, λόγω της ταχύτατης εξέλιξη των τεχνολογιών και της νέας δυναμικής που έχει φέρει το διαδίκτυο, δε θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστο και το τρόπο που συναλλασσόμαστε και εξυπηρετούμε τις οικονομικές ανάγκες μας μέσω του χρήματος. Η χρήση ηλεκτρονικών μέσων συναλλαγών, με πλαστικές κάρτες, ηλεκτρονικές εφαρμογές σε έξυπνα κινητά (smartphones) και ρολόγια (smartwatches), όπως και η χρήση του διαδικτύου για συναλλαγές έχουν εδραιωθεί στη καθημερινότητα μας. Παράλληλα, η εμφάνιση νέων τεχνολογιών, όπως η αλυσίδα συστοιχιών (blockchain) έδωσε νέα δυναμική σε πολλούς οικονομικούς και κοινωνικούς τομείς και οδήγησε στο πρώτο ψηφιακό νόμισμα, το bitcoin, ανοίγοντας το δρόμο σε μια νέα εποχή για το χρήμα. Σε αυτό το πλαίσιο εξελίξεων, οι Κεντρικές Τράπεζες παγκοσμίως, ανάμεσα σε αυτές και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (Ε.Κ.Τ.), έχουν εκφράσει την επιθυμία τους να εκδώσουν τη ψηφιακή εκδοχή του νομίσματος τους. Η Ε.Κ.Τ. βρίσκεται στη φάση της σχετικής έρευνας και διαβούλευσης του ψηφιακού ευρώ που θα αποτελέσει, σε αντίθεση με τα κρυπτοστοιχεία ενεργητικού, ένα αξιόπιστο μέσο πληρωμής προς το δημόσιο συμφέρον, σαν τα μετρητά αλλά σε ψηφιακή μορφή (Ε.Κ.Τ., 2022). Ωστόσο εύλογα δημιουργείται το ερώτημα, για το ποια θα είναι μελλοντικά η αναμενόμενη αποδοχή του ψηφιακού ευρώ στη χώρα μας; Στα πλαίσια της παρούσας ερευνητικής εργασίας, τέθηκε ένα ερωτηματολόγιο σε διαδικτυακή μορφή μέσω της πλατφόρμας Google Forms το οποίο προωθήθηκε με τη βοήθεια των κοινωνικών δικτύων (Facebook, Instagram, LinkedIn) και ηλεκτρονικής αλληλογραφίας (emails). Συλλέχθηκε ένα δείγμα 433 συμμετεχόντων, οι οποίοι εξέφρασαν την άποψη σε διάφορα ερωτήματα σχετικά με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής, τις διαδικτυακές συναλλαγές, τα κρυπτονομίσματα και το εν δυνάμει ψηφιακό ευρώ. Η μελλοντική απήχηση και η χρήση του ψηφιακού ευρώ σύμφωνα με τη παρούσα έρευνα φαίνεται να καθορίζεται από διάφορους παράγοντες και να επηρεάζεται συγκριτικά περισσότερο από τη χρήση των ηλεκτρονικών μεθόδων εξυπηρέτησης των συναλλαγών, παρά από τη χρήση του διαδικτύου για συναλλαγές ή τη χρήση των κρυπτονομισμάτων. Επίσης, οι πολίτες δίνουν έμφαση στο κατάλληλο μείγμα κυκλοφορίας φυσικού και ψηφιακού ευρώ, στη προστασία των προσωπικών τους δεδομένων και τη γενικότερη ασφάλεια που θα νιώθουν με τη χρήση του αλλά και τη σχετική ταχύτητα διεκπεραίωσης διακρατικών συναλλαγών. Ωστόσο, η μελλοντική συχνότητα χρήσης του φαίνεται να επηρεάζεται κυρίως από παράγοντες που έχουν να κάνουν με το επιπλέον όφελος που θα προσφέρει στους καταναλωτές, όπως η ταχύτητα, το χαμηλότερο κόστος χρήσης του, πιθανή βελτίωση επιτοκίων παρά με τις αντιλήψεις για ασφάλεια, προστασία προσωπικών δεδομένων ή της γενικότερης αντίληψης για ενίσχυση τη θέσης των χωρών της Ευρωζώνης.