Το φαινόμενο των αυτοκτονιών στις σύγχρονες κοινωνίες, της παγκοσμιοποίησης και της οικονομικής κρίσης. Μια κοινωνιολογική προσέγγιση

Abstract

Διάγουμε την εποχή του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού με τις μεγάλες προόδους στην τεχνολογία, στην πληροφορική, ανοίγονται παράθυρα στον κόσμο και νέοι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων. Οι κοινωνίες χαρακτηρίζονται ως κοινωνίες της αφθονίας, της μαζικής κατανάλωσης, της συμπίεσης του χρόνου-χώρου. Η απορρύθμιση της αγοράς, το σύγχρονο laissez-faire έχουν ως αποτέλεσμα μια κατάσταση ανομίας που αφορά το σύνολο των ηθικών και εθιμικών κανόνων. Τα κοινωνικά υποκείμενα δεν μπορούν να ενταχθούν μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο, είτε γιατί δεν κατέχουν τους απαραίτητους και αναγκαίους εκείνους πόρους για πρόσβαση στην άνεση και στην μαζική κατανάλωση της «κοινωνίας της αφθονίας», είτε διότι δεν έχουν τα ηθικά αποθέματα για να προσαρμοστούν στη μεταβαλλόμενη κατάστασή τους. Η οικονομική ύφεση που χαρακτηρίζει όλες τις δυτικές κοινωνίες από τα μέσα περίπου της δεκαετίας του 2000 και μετά, έχει ως αποτέλεσμα να έχουν ενταθεί οι οικονομικές κρίσεις, οι οικονομικές ανισότητες, η φτώχεια, η ανεργία, ο κοινωνικός αποκλεισμός. Ο οικονομικός εκτροχιασμός σε συνδυασμό με τον κοινωνικό, έχει ως αποτέλεσμα την ένταση του φαινόμενου των αυτοκτονιών. Συναντάμε πλέον αυτοχειρίες που δεν έχουν να κάνουν με ανθρώπους που πάσχουν από τα σύνδρομα του βερθερισμού, του μιμητισμού, το μύθο του Σίσυφου ή που η πράξη τους είναι απόρροια κάποιας κληρονομικής ψυχολογικής νόσου, αλλά αυτόχειρες που προέρχονται από πληθυσμιακές ομάδες που εξαιτίας των οικονομικών και κοινωνικών αναδιαρθρώσεων παραμένουν ή εκτοπίζονται στο περιθώριο. Μιλάμε πλέον για ένα φαινόμενο που προέρχεται από μια πολύ σοβαρή κοινωνική ρήξη, μεταξύ αυτών που επωφελούνται του συστήματος και αυτών που λόγω των διαμορφωμένων κοινωνικών καταστάσεων, περιθωριοποιούνται. Αυτός είναι μάλιστα ο λόγος που εστιάζουμε το ενδιαφέρον μας στη μελέτη των μηχανισμών και των δομών της κοινωνίας, κάνοντας χρήσης του όρου «αυτοκτονίες ένα κοινωνικό φαινόμενο».