Νέες μορφές επαγγελματισμού των εκπαιδευτικών μέσα από τη μελέτη των μεταρρυθμίσεων στην ελληνική εκπαιδευτική πολιτική και στο πλαίσιο παγκόσμιων και ευρωπαϊκών κατευθύνσεων

Abstract

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη των νέων μορφών επαγγελματισμού των εκπαιδευτικών, όπως αυτές διαμορφώνονται μέσα από τις μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια στην εθνική εκπαιδευτική πολιτική, αλλά και μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο των παγκόσμιων και ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών κατευθύνσεων. Η έρευνα επικεντρώθηκε στην διερεύνηση των αντιλήψεων και του έργου υψηλόβαθμων στελεχών της δημόσιας διοίκησης στον τομέα της εκπαίδευσης, ως θεσμικών φορέων της εκπαίδευσης, για ζητήματα που αφορούν τα επιθυμητά χαρακτηριστικά για το επάγγελμα και τις ικανότητες των εκπαιδευτικών. Το θεωρητικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται η παρούσα εμπειρική έρευνα καθορίζεται από τα κείµενα της ευρωπαϊκής και της εθνικής εκπαιδευτικής πολιτικής όσον αφορά στις νέες μορφές επαγγελματισμού και την επαγγελματική ανάπτυξη του εκπαιδευτικού, καθώς επίσης και από την βιβλιογραφική επισκόπηση εμπειρικών ερευνών για την σημασία αυτών των θεσμικών αλλαγών στην Ελλάδα και την εθνική απόκριση στις ευρωπαϊκές εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις. Τα δεδομένα προέρχονται από την εμπειρική έρευνα που πραγματοποιήθηκε το Δεκέμβριο του 2017. Το δείγμα της έρευνας αποτελούν δώδεκα στελέχη ης Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και άλλων εποπευόμενων φορέων του, που κατέχουν υψηλή θέση ευθύνης στη διοικητική ιεραρχία της δημόσιας διοίκησης. Η ερευνητική προσέγγιση για τη συλλογή των δεδομένων που ακολουθήθηκε ήταν αυτή της ημι-δομημένης συνέντευξης. Τα αποτελέσµατα της έρευνας έδειξαν ότι τα υψηλόβαθμα στελέχη της δημόσιας διοίκησης στον τομέα της εκπαίδευσης, που συμμετείχαν στην έρευνα, αναγνωρίζουν ότι νέες μορφές επαγγελματισμού των εκπαιδευτικών διαμορφώνονται τα τελευταία χρόνια από τις πρακτικές εφαρμογής μεταρρυθμίσεων στην ελληνική εκπαιδευτική πολιτική, υπόβαθρο των οποίων είναι ο λόγος της παγκοσμιοποίησης και του συντονισμού με τις πολιτικές εκσυγχρονισμού που ακολουθούνται από τις χώρες – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι συμμετέχοντες υποστηρίζουν ότι οι καινοτόμες διδακτικές μέθοδοι, οι νέες απαιτήσεις αποτελεσματικότητας και οι ποικίλες προσδοκίες της κοινωνίας είναι οι κύριες αναδυόμενες προκλήσεις για το επάγγελμα του εκπαιδευτικού στο σταδιακά μεταβαλλόμενο εκπαιδευτικό τοπίο. Η διά βίου μάθηση και η συνεχής επιμόρφωση αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά του νέου επαγγελματισμού, ο οποίος θεωρείται προϋπόθεση για την προσαρμογή της εκπαίδευσης στην κοινωνία της γνώσης και της πληροφορίας, καθώς και τη βελτίωση της ποιότητας του εκπαιδευτικού συστήματος. Προς την επίτευξη των στόχων αυτών, επιπρόσθετα, σημειώνεται η ανάγκη για παρεμβάσεις στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, προκειμένου να ανταποκριθεί η εκπαίδευση στα προβλήματα μιας περίπλοκης και ετερογενούς, αλλά και παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας.