Στάσεις και απόψεις των γονέων ως προς τον εμβολιασμό των παιδιών τους έναντι της λοίμωξης Covid-19

Abstract

Εισαγωγή: Τα εμβόλια είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την εξάλειψη των επιδημιών και την προστασία της παγκόσμιας υγείας. Ωστόσο, το ποσοστό απόρριψης των εμβολίων έχει αυξηθεί παγκοσμίως λόγω της διστακτικότητας των γονέων σχετικά με τον εμβολιασμό των παιδιών τους. Η απόρριψη του εμβολίου είναι ένα σημαντικό εμπόδιο στην ανοσία της αγέλης στην καταπολέμηση μολυσματικών ασθενειών. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να αξιολογήσει τη στάση και τις απόψεις των γονέων απέναντι στον εμβολιασμό των παιδιών τους έναντι της λοίμωξης COVID-19, τον δισταγμό των γονέων και τους παράγοντες που σχετίζονται με τη στάση των γονιών απέναντι στον παιδικό εμβολιασμό έναντι της λοίμωξης COVID-19. Μεθοδολογία: Πρόκειται για μια ποσοτική μελέτη. Συμπεριλήφθηκε ένα δείγμα που περιελάμβανε νοσηλευτές, γονείς παιδιών σχολικής ηλικίας μεταξύ πέντε και δέκα επτά ετών. Οι γονείς παιδιών με προβλήματα υγείας αποκλείστηκαν από την παρούσα μελέτη επειδή αυτοί οι παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν την υποψηφιότητά τους να λάβουν το εμβόλιο. Το προτεινόμενο ελάχιστο μέγεθος δείγματος ήταν 150. Σχεδιάστηκε ένα ερωτηματολόγιο που περιέχει 9 ενότητες Ζητήθηκε έγκριση από το Επιστημονικό Συμβούλιο του Γενικού Νοσοκομείου Πατρών «Ο Άγιος Ανδρέας». Όλες οι συμμετοχές ήταν εντελώς εθελοντικές και ανώνυμες. Η άδεια χρήσης του ερωτηματολογίου λήφθηκε από τον κύριο συγγραφέα. Η αγγλική έκδοση του ερωτηματολογίου μεταφράστηκε από την αρχική αγγλική γλώσσα στα ελληνικά. Αποτελέσματα: Η πλειονότητα του δείγματος ;ήταν γυναίκες, με ποσοστό 82,0%, ενώ το ποσοστό των ανδρών ανέρχεται στο 18,0%. Οι ερωτώμενοι ανήκουν, σχεδόν εξίσου, σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες από 20-60. Είναι έγγαμοι σε ποσοστό 90,0%, έχουν κυρίως 2 παιδιά (59,3%) και είναι κυρίως κάτοχοι πτυχίου ΑΕΙ-ΤΕΙ (66,7%). Η μεγαλύτερη ανησυχία των ερωτώμενων (και μοναδική άνω του μετρίου) φαίνεται να είναι «μήπως είναι ασυμπτωματικοί και μολύνουν τους αγαπημένους τους» (Μ.Τ.=3,33). Ανησυχία σε μέτριο επίπεδο φαίνεται να έχουν και για το αν «η κοινωνική απόσταση είναι αρκετή για να τους κρατήσει ασφαλείς από τον ιό» (Μ.Τ.=2,89) ή «μήπως νοσήσουν από τη λοίμωξη Covid-19» (Μ.Τ.=2,89). Η μικρότερη ανησυχία τους είναι «μήπως εξαντληθεί το εμβόλιο πριν εμβολιασθούν» (Μ.Τ.=1,87). Η μέση ανησυχία για «Κίνδυνο και μόλυνση» είναι ελαφρώς κάτω του μετρίου (Μ.Τ.=2,74). Οι μεγαλύτερες ανησυχίες των ερωτώμενων φαίνεται να είναι «ότι άνθρωποι από άλλες χώρες μεταδίδουν τον ιό» (Μ.Τ.=2,28) και «ότι άτομα που γνωρίζουν και ζουν εκτός της χώρας μπορεί να έχουν τον ιό» (Μ.Τ.=2,21). Η μικρότερη ανησυχία τους είναι «να συχνάζουν με ανθρώπους που δεν έχουν εμβολιασθεί» (Μ.Τ.=1,96). Ο μέσος βαθμός «Ξενοφοβίας» είναι αρκετά κάτω του μετρίου (Μ.Τ.=2,13). Οι μεγαλύτερες ανησυχίες των ερωτώμενων φαίνεται να είναι «μήπως αναπτύξουν μια ανεπιθύμητη ενέργεια που σχετίζεται με το εμβόλιο COVID-19» (Μ.Τ.=2,81) και «ότι το εμβόλιο κατά της λοίμωξης COVID-19 θα αρρωστήσει αυτούς ή το συγγενή τους» (Μ.Τ.=2,39). Η μικρότερη ανησυχία τους είναι «να κάνουν οποιοδήποτε είδος εμβολίου» (Μ.Τ.=2,23). Ο μέσος «Φόβος για τις αρνητικές επιπτώσεις του εμβολιασμού» είναι κάτω του μετρίου (Μ.Τ.=2,43). Οι ερωτώμενοι, σε μέτριο επίπεδο, φαίνεται να «Θεωρούν ότι ο εμβολιασμός του παιδιού τους αποτελεί ένα καλό προστατευτικό μέτρο» (Μ.Τ.=3,02) και «Θεωρούν ότι το να εμβολιασθεί το παιδί τους είναι σημαντικό για την υγεία των άλλων στην κοινότητά τους» (Μ.Τ.=2,99). Αντιθέτως, σε επίπεδο άνω του μετρίου «Ανησυχούν μήπως το παιδί τους αναπτύξει μια ανεπιθύμητη ενέργεια που σχετίζεται με τον εμβολιασμό έναντι της λοίμωξης COVID-19» (Μ.Τ.=3,20). Η μέση «Διστακτικότητα γονέων για εμβολιασμό των παιδιών» είναι μέτρια (Μ.Τ.=3,00). Τα μεγαλύτερα ποσοστά θετικών απαντήσεων δόθηκαν στις ερωτήσεις «Γνωρίζετε κάποιον που έχει διαγνωσθεί με τη λοίμωξη Covid-19» (96,0%), «Γνωρίζετε του τύπους εμβολίων που υπάρχουν για τη λοίμωξη Covid-19» (86,0%) και «Έχετε αναζητήσει πληροφορίες σχετικά με το εμβόλιο Covid-19» (84,0%). Τα μικρότερα ποσοστά θετικών απαντήσεων δόθηκαν στις ερωτήσεις «Θεωρείτε ότι το εμβόλιο για τη λοίμωξη Covid-19 μπορεί να βελτιώσει την τρέχουσα κοινωνική, οικονομική ή/και την κατάσταση υγείας» (46,7%) και «Εμβολιασθήκατε για την εποχική γρίπη το έτος 2020 ή το 2021» (46,7%). Η μέση ανησυχία για «Κίνδυνο και μόλυνση» είναι ελαφρώς κάτω του μετρίου (Μ.Τ.=2,74), ο μέσος βαθμός «Ξενοφοβίας» είναι αρκετά κάτω του μετρίου (Μ.Τ.=2,13), ο μέσος «Φόβος για τις αρνητικές επιπτώσεις του εμβολιασμού» είναι κάτω του μετρίου (Μ.Τ.=2,43) και η μέση «Διστακτικότητα γονέων για εμβολιασμό των παιδιών» είναι μέτρια (Μ.Τ.=3,00). Η μεγαλύτερη θετική, στατιστικά σημαντική, συσχέτιση παρουσιάζεται ανάμεσα στη «Διστακτικότητα γονέων για εμβολιασμό των παιδιών» και το «Φόβο για τις αρνητικές επιπτώσεις του εμβολιασμού» (R=0.503). Επίσης, η «Ξενοφοβία» σχετίζεται θετικά και στατιστικά σημαντικά με τον «Κίνδυνο και μόλυνση» (R=0.230), το «Φόβο για τις αρνητικές επιπτώσεις του εμβολιασμού» (R=0.345) και τη «Διστακτικότητα γονέων για εμβολιασμό των παιδιών» (R=0.219). Το φύλο δεν φαίνεται να επηρεάζει τις απόψεις των ερωτώμενων για τις υπό έλεγχο μεταβλητές (p>0.05). Οι νεότεροι 20-30 ετών (Μ.Τ.=2,46) και οι μεγαλύτεροι 51-60 ετών (Μ.Τ.=2,74) είναι στατιστικά σημαντικά λιγότερο ανήσυχοι για «Κίνδυνο και μόλυνση» από τις μεσαίες ηλικίες 31-40 ετών (Μ.Τ.=2,89) και 41-50 ετών (Μ.Τ.=3,01), με (p<0.05). Επίσης, οι μεγαλύτεροι ερωτώμενοι 51-60 ετών είναι στατιστικά σημαντικά λιγότερο διστακτικοί για τον εμβολιασμό των παιδιών (Μ.Τ.=2,62) έναντι των μικρότερων συμμετεχόντων στην έρευνα (p<0.05). Και η οικογενειακή κατάσταση φαίνεται να επηρεάζει τις απόψεις των ερωτώμενων. Συγκεκριμένα, οι Άγαμοι/ες-Διαζευγμένοι/ες φαίνεται να παρουσιάζουν στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερο βαθμό ξενοφοβίας (Μ.Τ.=2,48) έναντι των Έγγαμων ερωτώμενων (Μ.Τ.=2,09), με p<0.05. Ακόμη, η εκπαίδευση φαίνεται να επηρεάζει το φόβο για τον εμβολιασμό και τη διστακτικότητα για τον εμβολιασμό των παιδιών. Τέλος, φαίνεται ότι και η πάθηση από χρόνιο νόσημα επηρεάζει τις απόψεις των ερωτώμενων. Τα λιγότερα δωμάτια στην οικία συμβαδίζουν με μεγαλύτερο βαθμό «Ξενοφοβίας» (R=-0.209) και μεγαλύτερη «Διστακτικότητα γονέων για εμβολιασμό των παιδιών» (R=-0.314).

Συμπεράσματα: Η ανάπτυξη νέων εμβολίων μπορεί να σώσει χιλιάδες ζωές και τελικά να αντισταθμίσει την ισορροπία της αναλογίας κρουσμάτων-θνησιμότητας. Απαιτούνται αυξανόμενες προσπάθειες από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης για να διατεθεί ο εμβολιασμός σε ολόκληρο τον πληθυσμό, συμπεριλαμβανομένων των γονέων που διστάζουν για άλλους εμβολιασμούς. Μελλοντικές μελέτες ενδέχεται να παρέχουν νέες γνώσεις σχετικά με τους λόγους αποδοχής του εμβολίου COVID-19 σε άτομα που διστάζουν να κάνουν άλλους εμβολιασμούς. Στην παρούσα μελέτη, αναλύσαμε τη στάση και τις απόψεις των γονέων απέναντι στον εμβολιασμό. Η γενική στάση απέναντι στον εμβολιασμό φαίνεται να συσχετίζεται με μια ήπια αντίληψη κινδύνου και μόλυνσης σε σχέση με τη λοίμωξη COVID-19, μια μέτρια αντίληψη ξενοφοβίας που δημιουργείται κατά τη διάρκεια της καραντίνας έναντι της λοίμωξης COVID-19, μια μέτρια αντίληψη για τον φόβο για τις αρνητικές επιπτώσεις του εμβολιασμού και μια μέτρια διστακτικότητα των γονέων ως προς τον εμβολιασμό των παιδιών αναφορικά με την προθυμία τους να προβούν σε εμβολιασμό. Επίσης οι γονείς αναφέρουν προθυμία και έχουν θετική στάση στο να κάνουν το εμβόλιο έναντι της λοίμωξης Covid-19 για τους ίδιους. Η στάση των γονέων φαίνεται να επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από το φόβο για παρενέργειες του εμβολίου στα παιδιά καθώς και από τη ξενοφοβία. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία γονείς ανέφεραν μικρότερη διστακτικότητα στον εμβολιασμό των παιδιών συγκριτικά με τις νεότερες ηλικίες. Επίσης η οικογενειακή κατάσταση, το μορφωτικό επίπεδο, τα χρόνια νοσήματα και ο συνολικός αριθμός δωματίων στην οικία επηρεάζουν τις απόψεις των συμμετεχόντων.