Προοπτικές ανάπτυξης της Ελληνικής Αμυντικής Βιομηχανίας στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της άμυνας [Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF), Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (PESCO)]

Abstract

Διαχρονικά η χώρα μας αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που έχουν σαν αποτέλεσμα την σταθερή προσήλωση του συνόλου των πολιτικών ηγεσιών στην οργάνωση και διατήρηση ισχυρών και ευμεγεθών Ενόπλων Δυνάμεων. Σε αυτό το γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, η χώρα μας προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ της ανάγκης για στρατηγική και παραγωγική αυτονομία σε ζητήματα άμυνας και εξοπλισμών και των δεσμεύσεων που αναλαμβάνει στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών στο χώρο της άμυνας και ασφάλειας. Οι τρείς ανωτέρω πυλώνες, επί των οποίων δομείται ο ελληνικός αμυντικός σχεδιασμός, καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό και τις προοπτικές ανάπτυξης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, σε μια περίοδο τεκτονικών αλλαγών στην ευρωατλαντική αρχιτεκτονική ασφαλείας και στον απόηχο μιας πολυετούς οικονομικής κρίσης, η οποία δημιούργησε σημαντικά προβλήματα στο παραγωγικό ιστό της χώρας. Η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή επικεντρώθηκε στους δύο από τους τρεις ανωτέρω πυλώνες επιχειρώντας να αξιολογήσει πως η ελληνική αμυντική βιομηχανία μπορεί να αναπτυχθεί μέσα από το πρίσμα των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας και την ανάπτυξη μιας ισχυρής και ανθεκτικής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης. Μέσα από την γενικότερη επισκόπηση της πορείας της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας τις προηγούμενες δεκαετίες, η παρούσα διατριβή στόχευσε στην ανάδειξη των παραμέτρων εκείνων που διαμόρφωσαν την μέχρι σήμερα δυναμική του κλάδου και στην καταγραφή των χαρακτηριστικών εκείνων που είναι δυνατό να αξιοποιηθούν από την χώρα μας σε επίπεδο πολιτικής, αλλά και τις ίδιες τις βιομηχανίες σε επίπεδο επιχειρηματικότητας, ώστε να αξιοποιήσουν τα εργαλεία που δυναμικά διαμορφώνονται από την Ε.Ε. την τελευταία δεκαετία. Επίσης, καταγράφηκε επιγραμματικά το ιστορικό ανάπτυξης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και οι θεσμικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που σχετίζονται με την άμυνα και ασφάλεια και ειδικότερα με την ανάπτυξη μιας πανευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης. Τέλος, επιχειρήθηκε να καταγραφούν οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις που ανακύπτουν για την ανάπτυξη της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας μετά τις πρόσφατες πρωτοβουλίες που ανέλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας (PESCO) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (EDF), αλλά και των γεγονότων που ακολούθησαν το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία το περασμένο έτος.