Χαρτογράφηση: μια εναλλακτική προσέγγιση αναμόρφωσης των Προγραμμάτων Σπουδών Ανώτατης Εκπαίδευσης

Abstract

Καθώς οι εκάστοτε ηγεσίες του Υπουργείου Παιδείας και η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ/πρώην ΑΔΙΠ) συνεχίζουν να διαπραγματεύονται πρότυπα, κριτήρια αξιολόγησης και πιστοποίησης, τα Πανεπιστήμια προσπαθούν με κάθε τρόπο να ικανοποιήσουν και να ανταποκριθούν στις συνεχώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται οι συζητήσεις για την εξεύρεση και θεσμοθέτηση διαδικασιών και εργαλείων τα οποία θα συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας και αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων σπουδών. Η παρούσα εργασία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια καταγραφής πολιτικών και πρακτικών του διεθνή χώρου που δύνανται να συνεισφέρουν με ουσιαστικό τρόπο στην επίλυση ζητημάτων και προκλήσεων που αντιμετωπίζουν, στην τρέχουσα περίοδο πιστοποιήσεων, τα Ιδρύματα. Η χαρτογράφηση των προγραμμάτων σπουδών, παρά την εκτενή χρήση και υιοθέτησή της από Τμήματα και Ιδρύματα του εξωτερικού και την αυξανόμενη αναγνώριση της αξίας της, στην Ελλάδα είναι ελάχιστα γνωστή ως διαδικασία. Αφορά σε μία πρακτική που χρησιμοποιείται εκτενώς για την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την αναθεώρηση των προγραμμάτων σπουδών. Πρόκειται για μία αναστοχαστική διαδικασία αλλά και για ένα αξιόπιστο μηχανισμό που κατευθύνει την ατζέντα της διδασκαλίας, της μάθησης και της αξιολόγησης προς την επίτευξη των επιδιωκόμενων μαθησιακών αποτελεσμάτων. Στο θεωρητικό μέρος της εργασίας γίνεται αναφορά στις διαδικασίες διασφάλισης ποιότητας, στη σύνδεσή τους με την αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών και τη χαρτογράφηση καθώς και στο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο για τη διασφάλιση ποιότητας των Α.Ε.Ι.. Στο εμπειρικό μέρος περιγράφονται η μεθοδολογία, τα βήματα της διαδικασίας χαρτογράφησης, οι λόγοι αξιοποίησής της και οι παράγοντες που συμβάλλουν στην επιτυχία της. Επιπλέον παρουσιάζονται πρότυπα που χρησιμοποιούνται στη διαδικασία της χαρτογράφησης αλλά και παραδείγματα που αποτέλεσαν καλές πρακτικές.