Σύγχρονη Τουρκία: Πιστή στις Μεταρρυθμίσεις ή όμηρος της Πίστης στο Ισλάμ;

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τη διακυβέρνηση της σύγχρονης Τουρκίας και την επιρροή του Ισλάμ στην άσκηση πολιτικής. Αρχίζοντας με μια ιστορική αναδρομή στο 1ο κεφάλαιο, για να μπορέσουμε να δούμε λίγο πιο σφαιρικά το ζήτημα, από την περίοδο του Τανζιμάτ που σηματοδότησε την έναρξη των μεταρρυθμίσεων στην τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ακολουθεί η Συνταγματική Επανάσταση του κινήματος των Νεοτουρκων το 1908. Η Συνθήκη της Λωζάννης σηματοδοτεί το τέλος του Αγώνα της Ανεξαρτησίας των τούρκων το 1922 και προλειαίνει το έδαφος για την ίδρυση της Α΄ Τουρκικής Δημοκρατίας. Στο 2ο κεφάλαιο, η ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας επέρχεται με την εγκαθίδρυση του μονοκομματικού κράτους από τον Μουσταφά Κεμάλ «Ατατούρκ», και τον παραγκωνισμό του Ισλάμ από τη δημόσια σφαίρα, σε μια προσπάθεια φιλελευθεροποίησης, εκδυτικισμού και ομογενοποίησης της τουρκικής κοινωνίας. Η μετάβαση στη δημοκρατία μέσω του πολυκομματικού συστήματος διακυβέρνησης επαναφέρει στο δημόσιο βίο το –πολιτικό πλέον- Ισλάμ. Αυτό αναγκάζει το Στρατό να παρέμβει επιτυχημένα και να αναλάβει την εξουσία τρεις φορές μέσα σε είκοσι χρόνια (1960-1980), για τη διατήρηση της δημοκρατίας και την προάσπιση του κεμαλικού κανόνα. Το 3ο κεφάλαιο πραγματεύεται την προσπάθεια που έγινε τη δεκαετία του ’80 να συγκεραστούν οι κεμαλικές αρχές με στοιχεία του Ισλάμ, ενώ στη δεκαετία της πολιτικής αστάθειας, αυτή του ’90, κάνουν την εμφάνισή τους νέοι πολιτικοί ηγέτες για να προσφέρουν ελπίδα στη μεγάλη μάζα του λαού που αισθάνεται αποκλεισμένος από τα κέντρα εξουσίας. Νέοι ηγέτες που προσπαθούν να εξισλαμίσουν τον κεμαλικό κανόνα και να τον κάνουν πιο προσιτό στα λαϊκά στρώματα.