Η χρήση λαϊκών παραμυθιών με στόχο την καλλιέργεια της συνεργασίας: μια έρευνα δράσης σε παιδιά μέλη της «Κιβωτού του Κόσμου».

Abstract

Στην παρούσα μεταπτυχιακή εργασία περιγράφεται μια έρευνα δράσης που διεξήχθη στη Μη Κυβερνητική Οργάνωση «Κιβωτός του Κόσμου», έχοντας ως στόχο τη διερεύνηση των σχετιζόμενων με τη συνεργασία κοινωνικών δεξιοτήτων των παιδιών, καθώς και την εφαρμογή παιδαγωγικών εργαστηρίων για τη βελτίωσή τους. Η «Κιβωτός του Κόσμου» είναι ένας φορέας παιδικής προστασίας που λειτουργεί στην Ελλάδα με διττό ρόλο: τη φιλοξενία παιδιών τα οποία έχουν απομακρυνθεί από το οικογενειακό τους περιβάλλον και την παροχή διαφόρων υποστηρικτικών υπηρεσιών σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Η ομάδα του δείγματος της έρευνας αποτελείται από δεκαπέντε παιδιά διαφόρων εθνικοτήτων ηλικίας επτά έως εννέα ετών, αγόρια και κορίτσια, από τα οποία κάποια διαμένουν εντός της «Κιβωτού του Κόσμου» και κάποια δέχονται υποστηρικτικές υπηρεσίες από αυτή την οργάνωση. Οι παρεμβάσεις, δώδεκα στον αριθμό, δομήθηκαν γύρω από την αφήγηση λαϊκών παραμυθιών από διάφορα μέρη του κόσμου, ενώ χρησιμοποιήθηκαν και στοχευμένες θεατροπαιδαγωγικές δραστηριότητες. Η συλλογή και η ανάλυση των ερευνητικών δεδομένων έγινε με τη χρήση ποιοτικών μεθόδων και εργαλείων· πιο συγκεκριμένα, για τη συλλογή των ερευνητικών δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η συμμετοχική παρατήρηση, η μαγνητοσκόπηση των παρεμβάσεων, η τεχνική του κριτικού φίλου και δύο συνεντεύξεις. Τα δεδομένα κατηγοριοποιήθηκαν σε άξονες ανάλυσης βασισμένους στους ερευνητικούς στόχους, οι οποίοι επικεντρώνονται στις συμπεριφορές που σχετίζονται με τη συνεργασία, τις συμπεριφορές που χαρακτηρίζονται ως επιθετικές ή διασπαστικές, καθώς και τις συμπεριφορές εκείνες που σχετίζονται με τη συμμετοχή. Ο τρόπος αυτός συλλογής και ανάλυσης καθιστά την έρευνα ποιοτική· μάλιστα, η ειδική σύνθεση της ομάδας την εντάσσει στην κατηγορία της μελέτης περίπτωσης. Τα συμπεράσματα που προέκυψαν, παρόλο που δεν μπορούν να γενικευθούν στον ευρύτερο πληθυσμό, καθώς είναι ταυτισμένα με την υπό διερεύνηση ομάδα, επιβεβαιώνουν παλαιότερες έρευνες ως προς την ανάγκη για καλλιέργεια των κοινωνικών δεξιοτήτων σε τέτοια περιβάλλοντα και, ταυτόχρονα, την ευεργετική επίδραση εκπαιδευτικών εργαστηρίων που χρησιμοποιούν εργαλεία των (παραστατικών) τεχνών.