Τα fumetti (1977 - 1988)

Abstract

Τα comics είναι ένα παρακλάδι του μεγάλου δέντρου του τυπογραφικού πολιτισμού και σαν παρακλάδι μπροστά στον όγκο του δέντρου είναι ασήμαντο, αν όμως ακολουθήσει κανείς τις διακλαδώσεις του, θα ανακαλύψει πως κάτω από την σκιά τους αναπαύονται ιδέες και τάσεις που αντανακλούν δεδομένα της ανθρώπινης ιστορικοκοινωνικής πορείας. Τα comics μεταφέρουν τον αναγνώστη τους σε κόσμους μαγικούς, προσφέροντάς του στιγμές ξενοιασιάς και χαλάρωσης, αλλά και τον προσγειώνουν στη ζοφερή πραγματικότητα, στην οποία ζει αλλά εθελοτυφλεί να την κατανοήσει, όπως γίνεται με τα underground comics. Τα underground comics ήταν δημιούργημα της δεκαετίας του» ’60, της εποχής της αμφισβήτησης θεσμών και αξιών αιώνων, που έφτασε στην κορύφωσή της με την προσπάθεια ανατροπής τους το Μάη του ’68. Αν και είχαν διαφορετική θεματολογία, είχαν ένα κοινό στόχο: προσπαθούσαν να αποδομήσουν το οτιδήποτε θεωρούσαν κατεστημένο. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, στις σελίδες τους εικονογραφήθηκαν θέματα που μέχρι τότε θεωρούνταν ταμπού, όπως τα ναρκωτικά και η σεξουαλική επαφή με τις παρεκκλίσεις της. Στη δημιουργία και παραγωγή ευρωπαϊκών ερωτικών comics, πρωτοστάτησε η καθολική Ιταλία – και αυτό καταδεικνύει τη δυναμική της αμφισβήτησης που κυριαρχούσε στα κοινωνικοπολιτικά δρώμενα. Σε σύντομο χρονικό διάστημα αυτά τα ερωτικής υφής περιοδικά σημείωσαν μεγάλη εκδοτική επιτυχία και η φήμη τους ξεπέρασε τα ιταλικά σύνορα· έτσι, αφού πληρώθηκαν τα ανάλογα κόμιστρα, μετοίκησαν σε άλλες χώρες, μεταξύ αυτών και στην Ελλάδα. Επί ελληνικού εδάφους εμφανίστηκαν λίγα χρόνια μετά την πτώση της χούντας, συγκεκριμένα τον Σεπτέμβριο του 1977, μια εποχή που η κοινωνία ανοιγόταν σε νέες ιδέες και ερχόταν σε επαφή με καινούργια πράγματα, αλλά το νομικό πλαίσιο που υπήρχε και το κλίμα που κυριαρχούσε στις διοικητικές αρχές του τόπου, δεν ήταν και το ευνοϊκότερο. Η λογοκρισία είχε καταργηθεί, όμως καραδοκούσε ο νόμος 5060 του 1931 περί ασέμνων, που στην «ακραία» ερμηνεία του, έστελνε ανθρώπους στο αυτόφωρο, απαγόρευε την έκθεση έργων τέχνης και δέσμευε ταινίες, βιβλία και περιοδικά, που προηγουμένως είχαν εξασφαλίσει όλες τις απαιτούμενες άδειες. Παρά τις αντιξοότητες που αντιμετώπισαν τα ερωτικά αυτά περιοδικά, μπόρεσαν να «στεριώσουν» και μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα να αποκτήσουν το δικό τους φανατικό κοινό, που ως επί το πλείστον ήταν άνδρες νεαρής ηλικίας. Κυκλοφόρησαν δε επί μία οκταετία, αναπαράγοντας έναν σημαντικό αριθμό ιταλικών τίτλων. Στη συνέχεια, ένεκα των συνθηκών του καταναλωτισμού που άλλαξαν, απώλεσαν την αίγλη τους και περιορίστηκαν σε κάποιες επανεκδόσεις (καλύτερα: σε ξεστοκαρίσματα), μέχρι να σταματήσουν την κυκλοφορία τους. Για δεκαετίες έμειναν στη λήθη του παρελθόντος, ώσπου πριν κάποια χρόνια άρχισαν να αποτελούν συλλεκτικό αντικείμενο και να ξαναζούν μια δεύτερη ζωή. Ο όρος fumetti (στα ιταλικά τα comics), είναι το όνομα που συνοδεύει αυτή τη δεύτερη ζωή τους, ενώ την περίοδο της εκδοτικής αίγλης τους ήταν γνωστά ως «τσόντες».