Η διεύρυνση των αντιλήψεων των παιδιών Ρομά και των γονέων τους για τη σχολική ζωή. Μια εθνογραφική ποιοτική έρευνα

Abstract

Υπόβαθρο: Στη σύγχρονη εκπαίδευση κεντρικό ρόλο διαδραματίζει η άρση του εκπαιδευτικού αποκλεισμού και η ισότιμη συμμετοχή των παιδιών μειονοτικών ομάδων στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ωστόσο, το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα παρεμποδίζει σε μεγάλο βαθμό την ισότιμη συμμετοχή των παιδιών μειονοτικών ομάδων, όπως οι Ρομά, στην εκπαίδευση, λόγω του ότι δεν έχει στην πραγματικότητα ενσωματώσει έναν πολυπολιτισμικό χαρακτήρα. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η εξέταση του βιώματος της εμπλοκής στην εκπαίδευση από την πλευρά των γονέων μαθητών Ρομά και των ίδιων των μαθητών. Μεθοδολογία: Η παρούσα εργασία βασίστηκε στην ποιοτική προσέγγιση. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε γονείς και μαθητές Ρομά του καταυλισμού του Αγίου Κωνσταντίνου κοντά στην Τρίπολη. Για τους σκοπούς της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν ημι-δομημένες συνεντεύξεις προς τους γονείς και τους μαθητές, πραγματοποιήθηκε επιτόπια έρευνα στον καταυλισμό που διέμεναν και έγινε λήψη σχετικού φωτογραφικού υλικού. Αποτελέσματα: Οι Ρομά βιώνουν έντονο εκπαιδευτικό αποκλεισμό λόγω του χαμηλού βιοτικού και οικονομικού τους επιπέδου. Οι μαθητές που φοιτούν σε σχολεία με τάξεις υποδοχής Ζ.Ε.Π. έχουν μεγαλύτερη εκπαιδευτική ενσωμάτωση σε σχέση με τους υπόλοιπους. Οι Ρομά διατηρούν ένα πλήθος στοιχείων που καθορίζουν την πολιτισμική και κοινωνική τους ταυτότητα. Η ανάπτυξη επιθυμίας να προχωρήσουν τα παιδιά τους στην εκπαίδευση δείχνει να συγκρούεται με την επιθυμία να διατηρήσουν την πολιτισμική τους ταυτότητα μέσω της ενασχόλησης με χαμηλής εξειδίκευσης χειρονακτικές εργασίες. Παρά τα εμπόδια που συναντούν στον εκπαιδευτικό σύστημα, οι Ρομά μαθητές επιθυμούν να συνεχίσουν στην εκπαίδευση ανεξαρτήτου γεγονότος εάν φοιτούν σε σχολείο που υπάρχει τάξη υποδοχής Ζ.Ε.Π. ή όχι. Οι γονείς τους επίσης αντιλαμβάνονται την ανάγκη να συνεχίσουν στην εκπαίδευση. Συμπεράσματα: Το ελληνικό κράτος στην παρούσα χρονική συγκυρία να επανεξετάσει υπό ένα συνολικότερο πρίσμα τον εκπαιδευτικό αποκλεισμό των Ρομά, καθώς αυτός εντείνεται από την οικονομική ανέχεια και από παράγοντες πέραν του χώρου της σχολικής μονάδας. επίσης θα πρέπει να αναληφθούν δράσεις που οδηγούν στην επέκταση του θεσμού των Ζ.Ε.Π. και να εξετασθεί εκ νέου η εν λόγω πολιτική η οποία βάσει των ευρημάτων της έρευνας φαίνεται να μειώνει τον εκπαιδευτικό αποκλεισμό των Ρομά.