Η Μονή Αγίου Νικολάου Βαρσών Μαντινείας

Abstract

Οι μεταβολές που συνέβησαν στην εκκλησιαστική γεωγραφία της Αρκαδίας καθώς και ο ρόλος που διαδραμάτισαν τα μοναστήρια της Αρκαδίας και ειδικότερα τα μαντινειακά μοναστήρια στα μεγάλα ιστορικά γεγονότα, οδήγησαν στο να χαρακτηριστούν ως πνευματικά, εθνικά, εκπαιδευτικά και πολιτιστικά κέντρα. Τα μαντινειακά μοναστήρια σήμερα ξεπερνούν τα 30 στον αριθμό. Τα περισσότερα ιδρύθηκαν τον 11ο αιώνα, άλλα ανακαινίστηκαν μετά την Άλωση, κατά τη διάρκεια της Α΄ Τουρκοκρατίας. Αποτελούν πολύτιμα μνημεία για την Ορθοδοξία και το ελληνικό έθνος, αλλά και πεδίο μελέτης και πηγές για την επιστήμη της λαογραφίας, της θεολογίας, της αρχαιολογίας, της φιλολογίας, κ.α. Η Ιερά Μονή Βαρσών Μαντινείας μέσα από την χιλιετή πορεία της και ειδικότερα μέσα από τις σπάνιες χειρόγραφες καταγραφές της, μας παρουσιάζει την σπουδαιότητά της στη σημερινή εποχή και την επιστήμη, μας παροτρύνει να παραδειγματισθούμε από την πορεία της και να παραδεχθούμε την αντοχή της. Από το σύνολο των 381 εγγράφων, βιβλίων και χειρογράφων της, πολυτιμότερα είναι δύο πατριαρχικά σιγίλλια, του 1594, που εκδόθηκε από τον Πατριάρχη Ιερεμία Β΄και του 1798 του Γρηγορίου του Ε, δύο περγαμηνοί κώδικες του 11ου αιώνα, και οι δύο Ευαγγελιστάρια, ο λεγόμενος «Κόνδυκας της Αγίας Μονής Ταύτης του Αγίου Νικολάου Δασόν». Επίσης, ιδιαίτερα σημαντικά για την ιστορία της Μονής και της Αρκαδίας είναι το πλήθος εγγράφων με αγορές ακινήτων και δωρεές κινητών και ακίνητων από πιστούς χριστιανούς, για «ψυχική τους σωτηρία» ή για μνημόνευση των ονομάτων των ίδιων και των οικείων τους, επιστολές, μερικές προερχόμενες από το Οικουμενικό Πατριαρχείο καθώς και σουλτανικά φιρμάνια.