Η Ενέργεια ως Παράγων Ισχύος στη Διεθνή Πολιτική. Η Προσέγγιση του Περικλείοντος Ρεαλισμού

Abstract

Η περίοδος μετά το 2000 και μέχρι σήμερα είναι μια περίοδος έντονης πολιτικοποίησης των ενεργειακών ζητημάτων σε διεθνές επίπεδο. Η διεθνής ενεργειακή αρένα, που έχει εκ των ουκ άνευ δημιουργηθεί, λειτουργεί σαν μια παράλληλη και διακριτή διάσταση των διακρατικών ανταγωνισμών και αντιπαραθέσεων στο διεθνές περιβάλλον. Η ενέργεια δεν είναι δυνατό πλέον να αντιμετωπίζεται με καθαρά τεχνικούς και εμπορικούς όρους. Τίθεται με διάφορες μορφές στον πυρήνα των εθνικών συμφερόντων και των εθνικών στρατηγικών και μπαίνει στο επίκεντρο πολλαπλών και πολυεπίπεδων διαδράσεων μεταξύ των κεντρικών παικτών που δεν είναι άλλοι από τα κυρίαρχα κράτη ως βασικοί δρώντες του ενεργειακού παιχνιδιού εντός του ευρύτερου πλαισίου της διεθνούς πολιτικής. Ο Περικλείων Ρεαλισμός προτείνεται ως μια συνολική ερευνητική και επεξηγηματική προσέγγιση που εξετάζει και αναδεικνύει την ενέργεια ως παράγοντα ισχύος στη διεθνή πολιτική. Εδράζεται σε τρία θεμελιώδη συστατικά στοιχεία, το Αποθετήριο Ρεαλισμού, το Στόχο Ενεργειακού Στάτους και το Γρίφο της Ενεργειακής Ασφάλειας. Τα στοιχεία αυτά αξιοποιούνται με τη χρήση ενός πολυπρισματικού ερευνητικού φακού προκειμένου να αναδείξουν τη συσχέτιση της ενέργειας με ζητήματα ισχύος, ασφάλειας και αντιμετώπισης απειλών από τα κράτη. Ταυτόχρονα, ιχνηλατείται και αναδεικνύεται ο ρόλος της ενέργειας ως μοχλός έκφρασης και επιδίωξης της φιλοδοξίας βελτίωσης της σχετικής θέσης των κρατών εντός της διεθνούς τάξης, καθώς και της προώθησης των εθνικών συμφερόντων τους.