Η ασέβεια του Ανδοκίδη στους λόγους Ανδοκίδου Περί των Μυστηρίων και Λυσίου Κατά Ανδοκίδου ασεβείας

Abstract

Στην εργασία αυτή διερευνάται η ασέβεια του Ανδοκίδη με την ανάλυση του υπερασπιστικού λόγου του Περί των Μυστηρίων και του καταγγελτικού λόγου του ψευδο-Λυσία Κατά Άνδοκίδου άσεβείας που εκφωνήθηκαν το 399 π.Χ. Ο Ανδοκίδης κατηγορείται ότι το 400 π.Χ εισερχόμενος στην αγορά και συμμετέχοντας στα Ελευσίνια μυστήρια καταθέτοντας μάλιστα ικετήριο κλάδο, παραβίασε τους όρους της ατιμίας, ποινής που του είχε επιβληθεί το 415 σύμφωνα με το ψήφισμα του Ισοτιμίδη για την «ομολογημένη» εμπλοκή του στα ανοσιουργήματα του έτους αυτού, την παρωδία των Ελευσινίων Μυστηρίων και τον ακρωτηριασμό των Ερμών. Για να γίνουν κατανοητοί οι δύο αυτοί λόγοι, αφού η ασέβεια του Ανδοκίδη για την οποία κατηγορείται το 400 π.Χ. συνδέεται άρρηκτα με την προηγούμενη κατηγορία ασέβειας εναντίον του το 415π.Χ., επιχειρείται προσδιορισμός των θρησκευτικών αδικημάτων ιδίως της ασέβειας στην κλασική Αθήνα, παρουσίαση των νομικών διαδικασιών της εκδίκασής τους και του νομικού πλαισίου του λόγου Περί των Μυστηρίων. Στη συνέχεια αναλύονται και αξιολογούνται οι τρόποι πειθούς και κυρίως η εγκυρότητα και αλήθεια της επιχειρηματολογίας που χρησιμοποιεί ο ρήτορας για την απόδειξη ότι το ψήφισμα του Ισοτιμίδη ήταν άκυρο το 400 π.Χ και ότι, κι αν ακόμα ήταν σε ισχύ, δεν τον αφορά ,γιατί δεν ανήκει στους ασεβείς, αφού αυτός δεν είχε εμπλακεί στο διπλό θρησκευτικό σκάνδαλο του 415. Επίσης, αναλύεται και αξιολογείται ως προς την πειστικότητά του και ο λόγος του ψευδο-Λυσία Κατά Άνδοκίδου άσεβείας, λόγος που εκφωνήθηκε από έναν από τους κατηγόρους του Ανδοκίδη πιθανόν πριν από την καταγγελία του Κηφίσιου. Τέλος, επιχειρείται συγκριτική μελέτη των δύο λόγων για τον εντοπισμό των ομοιοτήτων και των διαφορών ως προς το παρεχόμενο πληροφοριακό υλικό και το ποιόν της επιχειρηματολογίας, ώστε να αναδειχθεί η διαφορετική οπτική των δύο αυτών ομιλητών στην ίδια υπόθεση.