Το κοινωνιόδραμα ως μέσο βελτίωσης της συναισθηματικής νοημοσύνης σε έγκλειστους ενήλικες.

Abstract

Η παρούσα έρευνα πραγματοποιείται στα πλαίσια του μεταπτυχιακού προγράμματος Δραματική Τέχνη και Παραστατικές Τέχνες στην Εκπαίδευση και Διά Βίου μάθηση, του τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Εστιάζει στη βελτίωση της συναισθηματικής νοημοσύνης σε έγκλειστους ενήλικες με τη χρήση του κοινωνιοδράματος. Πρόκειται για μια έρευνα δράσης που εξετάζει την επίδραση του κοινωνιοδράματος ως ανεξάρτητης μεταβλητήςστην εξαρτημένη μεταβλητή δηλαδή τη συναισθηματική νοημοσύνη. Η μεθοδολογία που επιλέγεται από την ερευνήτρια είναι η μικτή μέθοδος καθώς συνδυάζει ποιοτικά και ποσοτικά μέσα συλλογής δεδομένων. Αναλυτικότερα, η συλλογή των ποσοτικών δεδομένων έγινε με τη χρήση του ερωτηματολογίου Trait Emotional Intelligence Questionaire ή TEIQue των Petrides, & Furnham (Petrides & Furnham, 2000)και στηρίζεται σε μια επτάβαθμη κλίμακα Likert που παρουσιάζει το βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας με τις ερωτήσεις. Τα ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν από τους συμμετέχοντες πριν και μετά τις παρεμβάσεις. Τα ποσοτικά δεδομένα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν μέσω του στατιστικού πακέτου SPSS. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν δύο ποιοτικά εργαλεία για τη διεξαγωγή της έρευνας, η συμμετοχική παρατήρηση από την ερευνήτρια και την «κριτικής φίλης». Οι παρεμβάσεις διεξήχθησαν στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας του σωφρονιστικού καταστήματος Κορυδαλλού και το δείγμα αποτελούνταν από 11 ενήλικες άντρες, μαθητές του σχολείου. Το πρόγραμμα διήρκησε τρεις μήνες, από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούνιο του 2018 και δομήθηκε από ένα εβδομαδιαίο εργαστήριο των δύο διδακτικών ωρών. Οι δραστηριότητες των εργαστηρίων χωρίζονται σε δύο μέρη, το πρώτο εκ των οποίων στοχεύει στην αφύπνιση του σώματος, στην καλλιέργεια της εμπιστοσύνης και στη συγκέντρωση. Ενώ το δεύτερο μέροςστοχεύει στο κοινωνιόδραμα και τις τεχνικές του, χρησιμοποιώντας ως κύριο εργαλείο τα παιχνίδια ρόλων. Στο πρώτο μέρος της διπλωματικής εργασίας παρουσιάζεται το θεωρητικό και ιστορικό πλαίσιο της τεχνικής του κοινωνιοδράματος και στη συνέχεια αναλύονται ο όρος και το περιεχόμενο της συναισθηματικής νοημοσύνης.Η ανάλυση των ευρημάτων δείχνει πως υπάρχει θετική επίδραση του κοινωνιοδράματος στη βελτίωση της συναισθηματική νοημοσύνης των έγκλειστων ενηλίκων. Η παρούσα έρευνα αποτελεί μια πρωτότυπη προσέγγιση για τη βελτίωση της συναισθηματικής νοημοσύνης, καθώς το εργαλείο που επιλέχθηκε, το κοινωνιόδραμα έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν μονάχα ως μέρος συναφών τομέων, όπως είναι το ψυχόδραμα και η ψυχανάλυση. Επιπλέον, στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί ολιγάριθμες έρευνες δράσης στο χώρο των φυλακών, γεγονός που αναδεικνύει την αναγκαιότητα περαιτέρω διερεύνησης.