Η ενσωμάτωση οικονομικών μέτρων για την αποτελεσματική διαχείριση απορριμμάτων από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Απόψεις δημοτών για την υποχρεωτική ενσωμάτωση συστήματος Πληρώνω όσο Πετάω (ΠΟΠ) (Pay as You Throw)

Abstract

Ο Νόμος 4819/2021 ενσωματώνει στο ελληνικό δημόσιο την κοινοτική οδηγία 2018/851/EE και θέτει ως υποχρέωση στους Δήμους να αντικαταστήσουν το σύστημα χρέωσης για την καθαριότητα με βάση τα τετραγωνικά της κατοικίας με ένα δικαιότερο σύστημα που θα στηρίζεται στα παραγόμενα αστικά απορρίμματα (ΑΣΑ), εφαρμόζοντας την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Ο Νόμος δεν ορίζει το σύστημα και τον τρόπο διαχείρισής του, και μεταθέτει την ευθύνη στο Δήμο, ο οποίος αρχής γενομένης από το 2022 θα χρεώνεται με περιβαλλοντικό τέλος 20 ευρώ ανά τόνο για τα αστικά απορρίμματα που θα διαθέτει στον Χ.Υ.ΤΑ Φυλής, αυξανόμενο κατά 5 ευρώ ανά έτος. Ο Δήμος Περιστερίου είναι ο 2ος Δήμος της Αττικής σε παραγόμενα ΑΣΑ και 43ος σε ποσοστά ανακύκλωσης (5,7%) κατατάσσοντάς τον εντελώς εκτός στόχων της ΕΕ για το 2020 και 2025. Η υιοθέτηση ενός συστήματος PAYTεπομένως δεν είναι μόνο αναγκαστική επιβολή, λόγω του Νόμου, αλλά επιτακτική ανάγκη για μείωση των εξόδων διαχείρισης των απορριμμάτων που θα αποτρέψει την μετακύλισή τους στους πολίτες. Η παρούσα έρευνα εξέτασε τις απόψεις 100 δημοτών Περιστερίου, οι οποίοι σε σχεδόν απόλυτη πλειοψηφία συμφώνησαν με την αντικατάσταση του τρόπου χρέωσης για καθαριότητα από ένα σύστημα PAYT και δήλωσαν την προτίμησή τους στο σύστημα του "έξυπνου" κάδου με μικροτσίπ. Εξέφρασαν επιφυλάξεις για την αποτελεσματική σχεδίαση, εφαρμογή και επιβολή του από το Δήμο και απροθυμία να λειτουργήσουν παρακινητικά προς συμπολίτες τους που δε θα θελήσουν να συμμορφωθούν. Δεν φάνηκε να υπάρχουν διαφοροποιήσεις στις απαντήσεις εξετάζοντας συσχετίσεις με δημογραφικά στοιχεία. Τα αποτελέσματα συνάδουν με πρότερες εμπειρικές έρευνες που εξέτασαν τα παραπάνω ενδεχόμενα δείχνοντας σε μεγάλο βαθμό ότι οι πολίτες είναι ελάχιστα ευαισθητοποιημένοι και μάλλον ανενημέρωτοι γύρω από τα συστήματα PAYT και για τους αποτελεσματικούς τρόπους ανακύκλωσης.