Η Ε.Ε. και η επίλυση του τελικού καθεστώτος του Κοσόβου

Abstract

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήθελε να έχει ένα σημαντικό ρόλο στην πολιτική σκηνή των Δυτικών Βαλκανίων. Υποστήριζε ότι η περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων είναι μια περιοχή της οποίας τα κράτη μελλοντικά θα μπορούσαν να ενταχθούν στην οικογένειά της. Στην ενταξιακή τους προοπτική, τα κράτη των Δυτ. Βαλκανίων παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες και προκλήσεις, καμία πρόκληση, ωστόσο, δεν μπορεί να συγκριθεί με την πολυπλοκότητα και επικινδυνότητα της περίπτωσης του Κοσόβου. Η επίλυση του καθεστώτος της χώρας αυτής είναι εκ των ων ουκ άνευ για την απελευθέρωση της ενταξιακής διαδικασίας της Σερβίας, αλλά και τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή, η οποία μπορεί να αναφλεγεί ανά πάσα στιγμή, συμπαρασύροντας το σύνολο των Δυτ. Βαλκανίων σε ένα σπιράλ αστάθειας. Το Κόσοβο διακήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Σερβία στις 17 Φεβρουαρίου 2008 και η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε την αποστολή της EULEX στο νεοσύστατο κράτος του Κοσόβου. Η αποστολή της EULEX ήταν η καθοδήγηση και η επίβλεψη των δικαστικών, τελωνειακών και αστυνομικών θεσμών του νεοσύστατου κράτους. Είκοσι δύο (22) μέλη- κράτη της Ε.Ε. χαιρέτησαν και αποδέχθηκαν την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου, ενώ η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ρουμανία και η Σλοβακία αρνούνται έως και σήμερα την αναγνώριση της ανεξαρτητοποίησης του Κοσόβου. Η Σερβία δε εξακολουθεί να αντιτάσσεται σθεναρά. Η Ε.Ε. έχει χαράξει μια συγκεκριμένη πορεία για τις δύο χώρες. Για να ενσωματωθούν στο μέλλον με την οικογένεια της Ε.Ε. θα πρέπει πρωτίστως να εξομαλυνθούν οι σχέσεις του Βελιγραδίου και της Πρίστινας. Η Ε.Ε. συνέβαλε και ακόμα συμβάλλει ως μεσολαβητής στη διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων Βελιγραδίου – Πρίστινας αλλά τα αποτελέσματα δεν είναι θετικά. Η ουδετερότητα της Ε.Ε. στις διαπραγματεύσεις αλλά και η στάση των ηγετών, οι οποίοι μετά από κάθε συμφωνία δεν τηρούν στην πράξη τα συμφωνηθέντα, κάθε άλλο παρά αποτελέσματα προάγουν. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, συνέβαλλε στην πολυπλοκότητα του όλου εγχειρήματος, με τις πιέσεις από πλευράς Ε.Ε. να επικεντρώνονται στην ενταξιακή προοπτική του Βελιγραδίου ως αντάλλαγμα υποχωρήσεων στη διαμόρφωση του τελικού σχεδίου επίλυσης του ζητήματος. Εν κατακλείδι, η παρούσα εργασία μελετώντας την επιστημονική βιβλιογραφία εστιάζει αφενός μεν στο πως η Ε.Ε. συνείσφερε με την πολιτική της διεύρυνσης και την αποστολή της EULEX στην οικοδόμηση του κράτους δικαίου στο Κόσοβο αφετέρου δε πως έδρασε και δρα ως κύριος μεσολαβητής στη διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων του Βελιγραδίου και της Πρίστινα με σκοπό την επίλυση του τελικού καθεστώτος του Κοσόβου.