Εκπαίδευση μεταναστών στην Ελλάδα: μια μελέτη περίπτωσης

Abstract

Η Ευρώπη και πολύ περισσότερο η Ελλάδα, βίωσαν μια τεράστια προσφυγική κρίση τα τελευταία χρόνια, καθώς οι μεταναστευτικές ροές έλαβαν τεράστιες διαστάσεις. Η Ελλάδα δεν αντιμετώπισε για πρώτη φορά το μεταναστευτικό φαινόμενο καθώς από την δεκαετία του 1990 έχει δεχθεί μεταναστευτικά ρεύματα, τα οποία την μετέτρεψαν από χώρα αποστολής σε χώρα υποδοχής μεταναστών και προσφύγων. Λαμβάνοντας υπόψη το δυναμισμό του φαινομένου, οι αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν σε κοινωνικό, πολιτιστικό, οικονομικό και πολιτικό επίπεδο, οδηγώντας τις κοινωνίες να αποβάλλουν τον εθνικόμόνοπολιτιστικό χαρακτήρα τους, καθώς άνθρωποι με διαφορετικές εθνικές, θρησκευτικές και πολιτιστικές καταβολές κλήθηκαν να συμβιώσουν στις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες, έρχονται στο προσκήνιο και ιδιαίτερα στο χώρο της εκπαίδευσης, φαινόμενα όπως η ξενοφοβία, ο ρατσισμός και ο κοινωνικός αποκλεισμός. Σε ένα κοινωνικό περιβάλλον τόσο πλουραλιστικό, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η εκπαίδευση. Η εκπαίδευση ως θεμελιώδες δικαίωμα των παιδιών, ανεξάρτητα από το καθεστώς στο οποίο βρίσκονται, επιβάλλεται να μπορέσει να ανταποκριθεί στις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας και να δημιουργήσει τις συνθήκες για να μάθουν να αλληλεπιδρούνδημιουργικά με τους συνανθρώπους τους και να συνεργάζονται αποτελεσματικά, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσής τους ή τις θρησκευτικές πεποιθήσεις τους. Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να κινηθεί η εκπαιδευτική πολιτική ώστε ναπροωθεί μια αποτελεσματική ένταξη όλων των μαθητών, δηλαδή μια πολιτική ίσων κοινωνικών δικαιωμάτων από κοινού με την προώθηση των συμπεριφορών που στρέφονται ενάντια στις διακρίσεις και προς την ένταξη,την εμπέδωση της κοινωνικής δικαιοσύνης και του σεβασμού στην διαφορετικότητα. Στην Ελλάδα λόγω των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών και της μετατροπής της σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία, η εκπαίδευση εισήλθε στο κλίμα του διαπολιτισμικού χαρακτήρα, και η μορφή της ανανεώθηκε λαμβάνοντας την ανάγκη των μαθητών να διατηρήσουν την πολιτισμική τους ταυτότητα καθώς και να γνωρίσουν άλλους πολισμούς. Σκοπός της παρούσας εργασίας, μέσω της έρευνας και πιο συγκεκριμένα της μελέτης περίπτωσης που διενεργήθηκε, ήταν να μελετήσει την εκπαίδευση των μεταναστών στην Ελλάδα εξετάζοντας το θεσμικό πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί και το κατά πόσο η εκπαίδευση μεταναστών και οιυφιστάμενες μέριμνες σε επίπεδο εκπαιδευτικής πολιτικής συμβάλλουν στην ενσωμάτωση και ένταξη των προσφύγων και των μεταναστών. Για την επίτευξη αυτού του στόχου πραγματοποιήθηκε έρευνα σε σχολική μονάδα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.