Η Ενέργεια και οι Φυσικοί Πόροι ως παράγοντες Ανάπτυξης και Σύγκρουσης: Η περίπτωση της Βρετανίας και της Αφρικής τους δυο τελευταίους αιώνες.

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη διττή λειτουργία των ενεργειακών πηγών και των φυσικών πόρων στις ανθρώπινες κοινωνίες. Ειδικότερα, αφενός αναλύει με ποιους τρόπους και σε ποιο βαθμό η ενέργεια και οι φυσικοί πόροι αποτελούν κινητήριες δυνάμεις της οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας των κρατών, και αφετέρου διερευνά την αρνητική δυναμική τους ως συνισταμένες υπανάπτυξης, συγκρούσεων και διαφθοράς των ανθρώπινων κοινωνιών. Στο πρώτο κεφάλαιο θα αναλύσουμε τον τρόπο με το οποίο η εκμετάλλευση του άνθρακα στη Βρετανία σήμανε στις αρχές του 19ου αιώνα την εκκίνηση της Βιομηχανικής Επανάστασης και κατέστησε τόσο ισχυρή τη βρετανική οικονομία, ώστε να θέσει τους όρους για τη δημιουργία μιας παγκόσμιας οικονομίας με κέντρο τον βρετανικό βιομηχανικό και χρηματοοικονομικό πυρήνα. Στο δεύτερο κεφάλαιο αρχικά θα εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο η Βρετανία θα επιβάλλει τους όρους του ελεύθερου εμπορίου σε χώρες, όπως η Ινδία και η Κίνα, και τις επιπτώσεις για τις χώρες αυτές. Στη συνέχεια, θα δούμε το πώς η ανάγκη για εξεύρεση αγορών προμήθειας πρώτων υλών των εκβιομηχανισμένων μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων θα οδηγήσει στη διαίρεση της Αφρικής σε αποικίες και σφαίρες επιρροής των Ευρωπαίων και τα αποτελέσματα αυτού του «νέου ιμπεριαλισμού» στα αφρικανικά κράτη σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Στο τρίτο κεφάλαιο, θα διερευνήσουμε τις επιπτώσεις της κακής διακυβέρνησης στα πλούσια σε πόρους κράτη της Αφρικής, που αποτελεί σε μεγάλο βαθμό προϊόν της διοικητικής κληρονομιάς της αποικιοκρατικής περιόδου, του φαινομένου δηλαδή που είναι γνωστό ως «κατάρα των πόρων» και χαρακτηρίζει τα περισσότερα από αυτά στη σύγχρονη εποχή.