Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην οικονομική ανάπτυξη

Abstract

Η δημιουργία, η αξιοποίηση και η διάχυση της επιστημονικής γνώσης ανα¬γνωρίζονται ως προϋποθέσεις απόκτησης πλεονεκτήματος για την καλύτερη μετάβα¬ση στην οικονομία της γνώσης, δηλαδή στην οικονομία που στηρίζεται όχι μόνο στους κλασικούς παραγωγικούς συντελεστές, αλλά εξίσου και πιθανόν περισσότερο στον άυλο παράγοντα της γνώσης. Η εκπαίδευση αποτελεί βασική συνιστώσα του ανθρωπίνου κεφαλαίου, δη¬λαδή όλων αυτών των γνώσεων, δεξιοτήτων και εμπειριών που διαθέτει το άτομο και το καθιστούν αποδοτικότερο όχι μόνο ως προς τον ίδιο του τον εαυτό, αλλά και στο εργασιακό και κατ' επέκταση στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Το ανθρώπινο κεφάλαιο αποτελεί κατανάλωση για το άτομο αλλά και επένδυση τόσο για το άτομο όσο και για την κοινωνία, για την οικονομική μεγέθυνση, την καταπολέμηση των α¬νισοτήτων και της φτώχειας. Έρευνες από τη διεθνή βιβλιογραφία που αναδεικνύουν τη θετική συσχέτιση της εκπαίδευσης και της οικονομικής ανάπτυξης, εμφανίζουν ως πιο σημαντική την ποιότητα και όχι την ποσότητα στην εκπαίδευση. Οι δείκτες για την κατάσταση του Ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος παρουσιάζουν αύξηση στην ποσότητα της εκ¬παίδευσης που λαμβάνουν οι Έλληνες τις τελευταίες δεκαετίες αλλά, καταγράφουν χαμηλές επιδόσεις σε ποιοτικές αξιολογήσεις. Το κυρίαρχο πρόβλημα του εκπαιδευ¬τικού συστήματος της χώρας μας, φαίνεται να είναι η χρηματοδότηση. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διπλωματική εργασία, επιχειρεί στο πρώτο μέ¬ρος της, μια διεξοδική παρουσίαση του θεωρητικού υπόβαθρου της θεωρίας του αν¬θρώπινου κεφαλαίου και κατόπιν του τρόπου με τον οποίο αυτή η θεωρία θεμελιώνει τον κλάδο της οικονομικής επιστήμης που λέγεται Οικονομική της Εκπαίδευσης. Στο δεύτερο μέρος της παρούσας εργασίας γίνεται αναφορά στις σχετικές εμπειρικές μελέτες της διεθνούς βιβλιογραφίας και καταγράφονται τα συμπεράσματά τους, ενώ στο τρίτο μέρος επιχειρείται πειραματική ποιοτική διερεύνηση του θέματος. Αξιοποιούνται απόψεις και αντιλήψεις των διευθυντών διευθύνσεων διοικη¬τικού των Περιφερειακών Ενοτήτων της Περιφέρειας Πελοποννήσου, που επίσης έχουν το ρόλο του αξιολογητή των υφισταμένων τους, για τη σχέση της εκπαίδευσης και της απόδοσης των εργαζομένων, η οποία μπορεί να επηρεάζει τόσο τις αποδοχές και την εξέλιξη του εργαζόμενου, όσο και την οικονομική ανάπτυξη του φορέα ερ¬γασίας.