Νομικό καθεστώς αναδοχής παιδιών σχολικής ηλικίας

Abstract

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται ο θεσμός της αναδοχής, οι ανάγκες που κλήθηκε να καλύψει καθώς και οι ιδιαίτερες δυσκολίες αποκατάστασης μεγαλύτερων παιδιών. Το νομοθετικό πλαίσιο μετήλθε αλλαγών και εξελίχθηκε, συμπορευόμενο με τη σύγχρονη κοινωνία. Παρουσιάζονται οι σημαντικότερες διεθνείς συμβάσεις και τα νομοθετήματα που αφορούν το παιδί και το δικαίωμα του στην οικογενειακή ζωή . Αναλύεται το νομικό καθεστώς της εναλλακτικής φροντίδας σε χώρες, όπως οι ΗΠΑ, Αυστραλία και μουσουλμανικός κόσμος . Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέσπισε πλήθος νομικών κειμένων για την προστασία των ανηλίκων. Προβάλλεται το παράδειγμα της Σουηδίας, η οποία είναι πρωτοπόρος σε θέματα παιδικής πρόνοιας. Ωστόσο και χώρες της νότιας, κεντρικής Ευρώπης και των Βαλκανίων καταβάλουν προσπάθειες για τη βελτίωση του προνοιακού τομέα . Οι διεθνείς και ευρωπαϊκοί θεσμοί αποτελούν θεμέλιο και οδηγό για τις διαδικασίες οικογενειακής αποκατάστασης ανηλίκων και στη χώρα μας . Είναι κοινή διαπίστωση από τους εμπλεκομένους, επιστημονικό προσωπικό και υποψήφιοι γονείς, πως αποτέλεσε μια χρονοβόρα διαδικασία. Στα πλαίσια μείωσης του χρόνου αναμονής και αμεσότερης αποκατάστασης των φιλοξενουμένων σε δομές κλειστής περίθαλψης θεσπίστηκε ο ν. 4538/2018. Ο ανωτέρω, ρυθμίζει θέματα και διαδικασίες με σκοπό την ελαχιστοποίηση του ιδρυματικού χρόνου, παράλληλα εναρμονίζεται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και συντονίζεται με το διεθνές δίκαιο. Οι αλλαγές που επιφέρει ο νόμος, βάσει διατάξεων του και συμπληρωματικών εγκυκλίων, αξιολογούνται και αποτιμώνται από τους επαγγελματίες που εφαρμόζουν και λειτουργούν το πρόγραμμα αναδοχής. Αναδεικνύονται τα πλεονεκτήματα, αλλά επισημαίνονται κυρίως, από τους καθ΄ ύλην αρμόδιους, οι δυσκολίες εφαρμογής , δομικά προβλήματα αλλά και πιθανές αδυναμίες σύμπλευσης με την υπάρχουσα νομοθεσία . Προτείνονται βελτιώσεις στο νομικό πλαίσιο και τη διοικητική διαδικασία, για προσπέλαση των εμποδίων, ώστε να επιτευχθεί η ταχύτερη τοποθέτηση σε οικογένεια, παιδιών σχολικής ηλικίας που διαβιούν σε ιδρύματα . Τέλος αποτυπώνονται οι πρόσφατες υπουργικές αποφάσεις για ενίσχυση του θεσμού και την αποιδρυματοποίηση , ενώ παρατίθενται, με μια πρώτη ματιά, τα τρωτά σημεία τους.