Συστήματα υγείας σε κρίση

Abstract

Η «υγεία» είναι θεμελιώδες αγαθό για τον άνθρωπο. Συγκροτεί τη βάση πάνω στην οποία δρομολογεί τη ζωή του. Η «φροντίδα υγείας» είναι το εμπορεύσιμο αγαθό το οποίο γίνεται αντικείμενο οικονομικής συνδιαλλαγής. Η οικονομική της Υγείας είναι η επιστήμη που ασχολείται με την επιλογή , την αξιολόγηση και την κατανομή των περισσότερων πόρων στο σύστημα υγείας, ώστε να εξασφαλίζεται με το καλύτερο δυνατό τρόπο η βελτίωση της υγείας του πληθυσμού. Το πρώτο μέρος της εργασίας μας περιλαμβάνει αυτές τις εννοιολογικές αποσαφηνίσεις. Στο δεύτερο μέρος αναφερόμαστε στο «σύστημα υγείας». Μια σύγχρονη κοινωνία είναι οργανωμένη με πολύπλοκο τρόπο. Απαιτεί συνεπώς ένα σύνθετο σύστημα για την εξυπηρέτηση την υγείας των πολιτών και την φροντίδα της ασθένειας. Οι αρχές λειτουργίας και τα οργανωτικά χαρακτηριστικά, τα υποσυστήματα και το περιβάλλον του συστήματος υγείας, τα επίπεδα περίθαλψης, η προσφορά και η ζήτηση υπηρεσιών υγείας καθώς και μία τυπολογία των συστημάτων υγείας αναλύονται εδώ. Στο τρίτο μέρος αναλύουμε τα βασικά χαρακτηριστικά πέντε αντιπροσωπευτικών συστημάτων υγείας. Α) το σύστημα υγείας των ΗΠΑ ως το κατεξοχήν φιλελεύθερο Β) το Σουηδικό σύστημα υγείας, αντιπροσωπευτικό προϊόν της σοσιαλδημοκρατικής διακυβέρνησης και κυριάρχησε στις Σκανδιναβικές χώρες Γ) το Αγγλικό σύστημα υγείας, το κατεξοχήν υπόδειγμα εθνικού συστήματος υγείας, Δ) το Γερμανικό σύστημα βασισμένο στα ασφαλιστικά ταμεία, αντιπροσωπευτικό των συστημάτων υγείας χωρών της Κεντρικής Ευρώπης και Ε) τέλος το Ελληνικό σύστημα υγείας, με τις ιδιαιτερότητες του αλλά και τις ομοιότητες με τα συστήματα των άλλων Ευρωπαϊκών χωρών της Μεσογείου. Στο τέταρτο και τελευταίο μέρος της εργασίας, το κατεξοχήν ερευνητικό, με τον αμφίσημο τίτλο «Συστήματα υγείας σε κρίση» αναφερόμαστε τόσο στα εγγενή προβλήματα που εμφανίστηκαν στα συστήματα υγείας των ευρωπαϊκών κρατών κατά τη διαδρομή των εξήντα χρόνων λειτουργίας τους στη μεταπολεμική περίοδο, όσο και στις πολύπλευρες επιδράσεις της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του 2008 στην υγεία των ανθρώπων αλλά και στα συστήματα υγείας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε αυτού του τύπου τις επιδράσεις στην ελληνική κοινωνία, η οποία τραυματίστηκε βαρύτατα και πολύπλευρα από την οικονομική κρίση. Παραθέτουμε συνεπώς τα πρώτα ερευνητικά στοιχεία που έρχονται στο φως της δημοσιότητας, αν και γνωρίζουμε ότι οι συνέπειες της κρίσης στην υγεία θα τις διαπιστώνουμε μακροχρόνια καθώς δεν ελέγχονται εύκολα οι αθέατες διασυνδέσεις αυτής της συσχέτισης. Σαν επίλογο της εργασίας διατυπώνουμε μερικές προτάσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να φωτίσουν ένα μονοπάτι διεξόδου από τις χρόνιες παθογένειες του ελληνικού συστήματος υγείας.