Αναπτυξιακό κράτος πρόνοιας: η Κοινωνική Πολιτική ως μέσο για ανάπτυξη

Abstract

Εγγενές χαρακτηριστικό των κοινωνιών αποτελεί η ανάγκη για αλλαγή και πρόοδο. Οι κρίσεις των τελευταίων ετών (οικονομική-υγειονομική) επηρέασαν σε παγκόσμιο επίπεδο της κοινωνίες, θέτοντας σε κίνδυνο τόσο την αναπτυξιακή πορεία των κρατών όσο και την επίτευξη των φιλόδοξων ανθρωποκεντρικών Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης της Ατζέντα 2030. Η παρούσα εργασία έχει την πρόθεση να διερευνήσει κατά πόσο το κράτος πρόνοιας από αποδέκτης των μεγαλύτερων συνεπειών των κρίσεων μπορεί να χρησιμοποιήσει την κοινωνική πολιτική ως βασικό εργαλείο για ανάπτυξη. Επιχειρείται μια πρωτόλεια προσπάθεια να κατανοηθεί η δυναμική της κοινωνικής πολιτικής αναπτυξιακά πάνω στους πέντε στόχους βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ): 1. Μηδενική φτώχεια 3. Υγεία και ευημερία 5.Ανισότητα φύλων και 16. Χρηστή διακυβέρνηση, οι οποίοι από κοινού αντιπροσωπεύουν μια έννοια της ανθρώπινης ανάπτυξης αποτελώντας ταυτόχρονα πεδία παρέμβασης της κοινωνικής πολιτικής. Μεθοδολογικά, η ποιοτική δευτερογενής ανάλυση και διερεύνηση της ακαδημαϊκής βιβλιογραφίας, μας πληροφορεί για την προωθητική και αλληλοενισχυτική επίδραση της κοινωνικής πολιτικής και δη της κοινωνικής προστασίας με την μετασχηματιστική λειτουργία της να έχει αναπτυξιακό αντίκτυπο περιορίζοντας της δευτερογενείς συνέπειες της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, επεμβαίνοντας με τους κοινωνικούς προσδιοριστικούς παράγοντες στην υγεία και την αυτοαντίληψη της υγείας των ατόμων σε δυσμενείς καταστάσεις (ανεργία), μετασχηματίζοντας προκλήσεις όπως η γήρανση του πληθυσμού καθώς και την «κατάρα των πόρων» σε εμφυλοποιημένα ζητήματα και κοινωνικές πεποιθήσεις αναφορικά με την φυλετική ανισότητα προωθώντας μέσα από την χρηστή διακυβέρνηση την κοινωνική ένταξη και κατ’ επέκταση κοινωνική συνοχή για μια ανάπτυξη προσανατολισμένη στο σεβασμό των ατομικών δικαιωμάτων και την ενίσχυση των δυνατοτήτων. Η χρήση δεικτών περιπτωσιολογικά αποτυπώνουν την κατάσταση των κρατών στη νότια Ευρώπη και μας οδηγούν στο συμπέρασμα της υιοθέτησης μιας ολιστικής προσέγγισης αντιμετωπίζοντας την κοινωνική πολιτική όχι ως αυτοσκοπό αλλά ως παραγωγικό συντελεστή και βασικό εργαλείο για ανάπτυξη μέσα σε ένα αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο προωθώντας συνέργειες έχοντας ως επίκεντρο το «ελεύθερο» άτομο.