Οι πρόσφυγες της Συρίας ζητούν άσυλο στην Ελλάδα. Η διαδικασία εξέτασης του ασύλου τους ως μνήμη και αφήγηση ζωής.

Abstract

Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία ασχολείται με τους πρόσφυγες της Συρίας που υπέβαλαν αίτηση ασύλου και διεθνούς προστασίας στην ελληνική Υπηρεσία Ασύλου την περίοδο 2015-16, όπου χρονικά συνέπεσε με την αύξηση των προσφυγικών ροών. Ως αποτέλεσμα του συνεχιζόμενου πολέμου στην περιοχή, χιλιάδες άνθρωποι ξεριζώθηκαν απ’ τα πατρογονικά τους εδάφη, παίρνοντας το δρόμο της προσφυγιάς και αντιμετώπισαν εκτός των άλλων μια γραφειοκρατική, επώδυνη συχνά διαδικασία, σύμφωνα με την οποία θα εξετάζονταν αν δικαιούνται ή όχι να τύχουν προστασίας από μια ευρωπαϊκή χώρα. Το ευρωπαϊκό άσυλο παρουσιάζει έναν κοινό χαρακτήρα και μια νομικά κατοχυρωμένη διοικητική πρακτική. Στην Ελλάδα η διοικητική εξέταση ασύλου, εναρμονισμένη με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, εξελίχθηκε με την ταυτόχρονη παρουσία των προσφύγων. Πυρήνα της διαδικασίας αυτής αποτελεί η συνέντευξη ασύλου. Η εν λόγω ποιοτική έρευνα εστίασε σε πέντε συνεντεύξεις, που αναλύθηκαν μέσω της βιογραφικής προσέγγισης και αφήγησης ζωής. Συγκεκριμένα, ιδιαίτερο ερευνητικό στόχο αποτέλεσε η ανάδειξη των αυτοβιογραφικών αφηγήσεων και των μαρτυριών μνήμης των προσφύγων, όπως αυτές καταγράφηκαν μέσα από την διαδικασία εξέτασης ασύλου. Στα αποτελέσματα της έρευνας καταγράφονται: το κλίμα που διαμορφώνεται κατά τη διεξαγωγή της συνέντευξης, τα θεματικά μοτίβα, τα σημαντικά ζητήματα, οι στρατηγικές αφήγησης σε σχέση με τις τεχνικές και τον χαρακτήρα της συνέντευξης, το είδος και τα μοντέλα μνήμης και αφήγησης, το πρόβλημα της γλώσσας και διερμηνείας, η νοηματοδότηση της ζωής των προσφύγων και η ανασυγκρότηση της ταυτότητάς τους.