Η δημοσιονομική διαχείριση και ο έλεγχος των δαπανών του κράτους

Abstract

Μετά την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης το 2008-10, η οποία αποτέλεσε τη λυδία λίθο που δοκίμασε την ανθεκτικότητα της οικονομίας της χώρας μας και ταυτόχρονα αποκάλυψε τα δομικά και διαχρονικά προβλήματα διαχείρισης των δημοσίων πόρων, παρατηρείται η δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου που αφορά στη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών, το οποίο χαρακτηρίζεται από τη βούληση του νομοθέτη για τη θεσμοθέτηση ενός κανονιστικού πλαισίου που θα αποσκοπεί στη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των δημοσίων πόρων. Σε αυτό το πλαίσιο η προσαρμογή και η σταθερότητα της εθνικής μας οικονομίας καθόλη τη διάρκεια της κρίσης απαιτούσε επιπλέον σημαντική περιστολή των κρατικών δαπανών. Παράλληλα, υπό αυτές τις συνθήκες οικονομικής στενότητας και ανεπάρκειας εν γένει των οικονομικών πόρων, η νέα υγειονομική κρίση λόγω της πανδημίας covid-19 αλλά και η ενεργειακή κρίση από τον πόλεμο στην Ουκρανία δημιουργούν αύξηση συγκεκριμένων δαπανών και στοχευόμενων παρεμβατικών δημοσιονομικών πολιτικών. Είναι κοινώς αποδεκτό ότι διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας της χώρας μας απαιτεί σημαντικές δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις αλλά και συνεχείς ελέγχους για την αποτελεσματικότερη λειτουργία στη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών, έτσι ώστε να μπορεί να ευημερήσει μακροπρόθεσμα η εθνική μας οικονομία και κατά συνέπεια το σύνολο του πληθυσμού. Η δημοσιονομική διαχείριση είναι το σύνολο ειδικών κανόνων, διαδικασιών, και ρυθμίσεων που αποτελούν τη βάση για την άσκηση της δημοσιονομικής πολιτικής, η οποία μπορεί να πραγματοποιείται είτε από μία χώρα μεμονωμένα είτε σε συνεργασία με πολλές χώρες μίας ένωσης κρατών. Για παράδειγμα, η δημοσιονομική διαχείριση στην Ελλάδα προγραμματίζεται και πραγματοποιείται από την ελληνική Κυβέρνηση και τα αρμόδια θεσμικά όργανα, αλλά ταυτόχρονα η χώρα μας ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις κατευθυντήριες αρχές και κανόνες και να ανταποκρίνεται στο δημοσιονομικό πλαίσιο το οποίο δημιουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση για όλα τα κράτη μέλη της. Σκοπός της Διατριβής είναι να εξετάσει το δημοσιονομικό σύστημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα, τις έννοιες του Κρατικού Προϋπολογισμού και του δημοσιονομικού ελέγχου και επιπλέον να παρουσιάσει τη διαδικασία διενέργειας και ελέγχου των δαπανών, έτσι όπως διαμορφώθηκε τα τελευταία χρόνια κατά τη διάρκεια της οικονομικής και δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας μας.