Διερεύνηση πολυφαρμακίας σε ασθενείς με καρδιολογικά νοσήματα: η περίπτωση του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Πατρών.

Abstract

Εισαγωγή: Η πολυφαρμακία θεωρείται μια σημαντική και αυξανόμενη πρόκληση για τη σύγχρονη κλινική πρακτική, προσελκύοντας το ενδιαφέρον από κλινικούς ιατρούς, συντάκτες κατευθυντήριων γραμμών και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής υγείας. Η συνταγογράφηση πολλαπλών φαρμάκων ή η πολυφαρμακία, είναι ολοένα και πιο συχνή στην κλινική πράξη, ιδιαίτερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας (ηλικίας ≥65 ετών). Αυτό πιθανότατα οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του προσδόκιμου ζωής και της επακόλουθης αύξησης του επιπολασμού της πολυνοσηρότητας, καθώς και της αυξημένης διαθεσιμότητας αποτελεσματικών φαρμακευτικών θεραπειών και κατευθυντήριων οδηγιών συνταγογράφησης που υποστηρίζουν τη χρήση περισσότερων του ενός φαρμάκου για την πρόληψη και τη διαχείριση διαφόρων καταστάσεων υγείας. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση των επιπέδων πολυφαρμακίας ασθενών με καρδιολογικά νοσήματα οι οποίοι επισκέφθηκαν τα εξωτερικά καρδιολογικά ιατρεία του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Πατρών «Παναγία η Βοήθεια». Υλικό – Μέθοδος: Η έρευνα υλοποιήθηκε στους καρδιαγγειακούς ασθενείς που επισκέφθηκαν τα εξωτερικά καρδιολογικά ιατρεία του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Πατρών «Παναγία η Βοήθεια». Η μελέτη διήρκησε από το Μάϊο έως και τον Οκτώβριο του 2021. Η μέθοδος δειγματοληψίας της μελέτης ήταν απλή τυχαία δειγματοληψία. Οι καρδιολογικοί ασθενείς που τελικά συμμετείχαν στη μελέτη ήταν 120 ασθενείς, ορίζοντας το βαθμό ανταπόκρισης στο 80%. Για τη διεξαγωγή της μελέτης χρησιμοποιήθηκε ως ερευνητικό εργαλείο η διανομή του ερωτηματολογίου. Για την ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πρόγραμμα S.P.S.S. 25 Αποτελέσματα: Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, το 56,7%, των ασθενών λαμβάνουν περισσότερο από 5 φάρμακα ημερησίως και διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς συμμορφώνονται στις οδηγίες του ιατρού (95%) για τη σωστή λήψη των φαρμάκων της θεραπευτικής τους αγωγής. Σχετικά με το ύψος και το βάρος σώματος του δείγματος της μελέτης βρέθηκε η μέση τιμή (Mean) του ύψους να είναι 1,7380cm και του βάρους 70,20Kgr. Το 43,3% του 2 δείγματος λαμβάνει <4 φάρμακα ημερησίως και το 56,7% λαμβάνει >5 φάρμακα ημερησίως, οι οποίοι αποτελούν τους ασθενείς με πολυφαρμακία. Σχετικά με το εάν έχουν γενικό/οικογενειακό ιατρό ή παθολόγο που παρακολουθεί όλα τα προβλήματα υγείας τους, το 73,3%, έχει οικογενειακό ιατρό. Ακόμα, το 83,3% απάντησε ότι ενημερώνει γενικά τον ιατρός του για τις ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων. Σχετικά με τις ανεπιθύμητες ενέργειες που είχαν από τα φάρμακα που λάμβαναν τους τελευταίους 6 μήνες μόλις το16,7% απάντησε θετικά. Επιπλέον, οι μισοί ασθενείς δήλωσαν ότι έχουν ζητήσει από τον ιατρό τους να τους συνταγογραφεί φάρμακα που δεν τους συστήνει ο ίδιος. Αναφορικά με τη συμμόρφωση των ασθενών στην θεραπευτική αγωγή, φάνηκε ότι 9 στους 10 ήταν πλήρως συμμορφωμένοι, 95% του δείγματος της μελέτης. Στις συσχετίσεις ανάμεσα στην πολυφαρμακία με τα κοινωνικοδημογραφικά χαρακτηριστικά φάνηκε η σχέση με την ηλικία καθώς όσο αυξάνεται η ηλικία των ασθενών αυξάνεται και η πολυφαρμακία αυτών. Συμπεράσματα: 56,7% των καρδιολογικών ασθενών ελάμβαναν περισσότερα από 5 φάρμακα ημερησίως και συνεπώς παρατηρείται το φαινόμενο της πολυφαρμακίας. Ακόμα, οι ασθενείς φάνηκε να συμμορφώνονται στις οδηγίες του ιατρού (95%) για τη σωστή λήψη των φαρμάκων της θεραπευτικής τους αγωγής. Η πολυφαρμακία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη τόσο με τη συμμόρφωση του ασθενούς όσο και με τη σχέση εμπιστοσύνης ιατρού και ασθενή. Διαπιστώθηκε πρόθεση συμμόρφωσης των ασθενών στη διατροφή και άσκηση καθώς αυτοί αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την ομαλή έκβαση της καρδιολογικής νόσου. Επίσης οι συν νοσηρότητες φαίνεται να μην επιδρούν στην πολυφαρμακία καθώς το 60% του δείγματος δεν είχε άλλες χρόνιες ασθένειες.