Ανοικτή και εξ’ αποστάσεως εκπαίδευση : μια μελέτη περίπτωσης βασισμένη σε εμπειρίες εκπαιδευτικών

Abstract

Το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης επέφερε σημαντικές αλλαγές στον πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό τομέα. Η επιτακτική ανάγκη για εργαζόμενους που μπορούν να ανταπεξέλθουν στα συνεχή ανταγωνισμό της αγοράς, έκρινε αναγκαία τη δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση τους. Ωστόσο, οι γρήγοροι ρυθμοί της εποχής, ο περιορισμένος ελεύθερος χρόνος των εργαζομένων, οι οικογενειακές τους υποχρεώσεις, τα έξοδα μετακίνησης τους για την παρακολούθηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, καθώς και το ωράριο εργασίας τους, έκρινε αναγκαία την θέσπιση νέων μορφών μάθησης, εκπαίδευσης και κατάρτισης. Πιο συγκεκριμένα, τη λύση έδωσε ο θεσμός της εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης καθώς και της επιμόρφωσης με τη χρήση νέων τεχνολογικών μέσων και την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος διασφάλισης της ποιότητας που τον καθιστά αξιόπιστο και αξιοκρατικό. Στην Ελλάδα ο φορέας παροχής εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης σε μεταπτυχιακό επίπεδο είναι το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ), το οποίο έχει το μεγαλύτερο ποσοστό αιτήσεων εισδοχής μεταπτυχιακών φοιτητών σε σύγκριση με τα υπόλοιπα πανεπιστήμια. Επιπρόσθετα, αναγνωρισμένα προγράμματα εξ’ αποστάσεως επιμόρφωσης και κατάρτισης πραγματοποιεί η πλειοψηφία των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων ή άλλοι φορείς που εποπτεύεται το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, ασύγχρονα, όπως είναι παραδείγματος χάριν το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Πατρών. Ένας κλάδος εργαζομένων που επέλεξε να πραγματοποιήσει εξ’ αποστάσεως μεταπτυχιακές σπουδές, επιμορφώσεις και σεμινάρια αποτελεί ο κλάδος των εκπαιδευτικών, μόνιμων και αναπληρωτών, καθώς μπορούν να τις συνδυάσουν με την εργασία τους. Αν αναλογιστεί κανείς πως η πλειοψηφία των προγραμμάτων αυτών όταν πραγματοποιούνται δια ζώσης απαιτούν την φυσική παρουσία του εκπαιδευόμενου- επιμορφωμένου, και λαμβάνοντας υπόψιν πως οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί δεν γνωρίζουν σε ποιο σχολείο και σε ποια περιοχή θα είναι κάθε χρόνο, όπως δεν γνωρίζουν αν θα διδάξουν σε πρωινό ή απογευματινό τμήμα (ολοήμερο), γίνεται αντιληπτό πως η εξ’ αποστάσεως εκπαίδευση τους παρέχει τη δυνατότητα και την ευελιξία να παρακολουθήσουν και να ολοκληρώσουν ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα ή μία επιμόρφωση που δεν θα ήταν πρακτικά εφικτό να το επιτύχουν με τη δια ζώσης παρακολούθηση τους κατά το διδακτικό έτος εργασίας τους. Στη διερεύνηση του βαθμού του οποίου η εξ’ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί κίνητρο για τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών στην παρακολούθηση εξ’ αποστάσεως επιμορφωτικών προγραμμάτων, καθώς και στις ανισότητες που δημιουργούνται από την χρήση των νέων τεχνολογιών στις εξ’ αποστάσεως επιμορφώσεις, εστίασε η παρούσα διπλωματική εργασία .