Βελτίωση του ατομικού και επαγγελματικού προφίλ των μαθητών των Επαγγελματικών Λυκείων μέσω του ανακαθορισμού της επαγγελματικής εκπαίδευσης σε σχέση με την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση

Abstract

Στο πλαίσιο εκπόνησης της διπλωματικής εργασίας, διερευνάται η «επαγγελματική στροφή» της εκπαίδευσης ως αποτέλεσμα των κοινωνικών αλλαγών που συντελούνται λόγω της μετάβασης του κόσμου στην τέταρτη βιομηχανική επανάσταση. Ειδικότερα, ερευνώνται οι απόψεις των επαγγελματιών οι οποίοι συμμετείχαν στην κατάρτιση των αποφοίτων των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) στο πλαίσιο του Μεταλυκειακού έτους – Μαθητείας, σχετικά με τις απαιτούμενες δεξιότητες για την βελτίωση του ατομικού και του επαγγελματικού τους προφίλ ενόψει της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης. Μια μελέτη στην ιστορία της εκπαίδευσης αναδεικνύει τον ανακαθορισμό της εκπαίδευσης σε κάθε έντονη διαφοροποίηση της κοινωνικής οργάνωσης αφενός και αφετέρου στο φως της εξέλιξης της παιδαγωγικής επιστήμης. Στο κατώφλι της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης ανακύπτει το ερώτημα για το ποιο είναι το είδος της εκπαίδευσης που απαιτείται ώστε τα μέλη των κοινωνιών να κατανοούν και να προσαρμόζονται στο ευμετάβλητο τεχνολογικό, οικονομικό και κοινωνικό συγκείμενο μέσα στο οποίο καλούνται να αναπτυχθούν προσωπικά και επαγγελματικά, ώστε περαιτέρω να προάγονται οι οικονομίες και οι κοινωνίες. Τα σύγχρονα κέντρα διακυβέρνησης στον κόσμο μέσω των πολιτικών τους. καθορίζουν το πλαίσιο δεξιοτήτων που πρέπει να αποκτηθεί από το ανθρώπινο δυναμικό ώστε να προσαρμόζεται στις διαρκείς μεταβολές που προκαλούν οι τεχνολογίες της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης και παραλλήλως να συντελεί στην ανάπτυξη ψηφιακών εφαρμογών και καινοτομιών προκειμένου να ενδυναμώνονται οι οικονομίες. Ο ανασχεδιασμός της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΚ) θεωρείται ότι θα συμβάλλει στη διαμόρφωση ενισχυμένου ατομικού και επαγγελματικού προφίλ στους απόφοιτούς του, με δεξιότητες αντίστοιχες με αυτές που ζητούνται από την αγορά εργασίας, ενισχύοντας τους όρους ένταξής τους στην αγορά εργασίας και την κοινωνία, με αυξημένη και διαρκή απασχολησιμότητα. Η μελέτη, αρχικά, προσεγγίζει θεωρητικά τα σύγχρονα δεδομένα που χαρακτηρίζουν την νέα ψηφιακή εποχή και τον αντίκτυπο της εισαγωγής τους στην οικονομία και την κοινωνία. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι δεξιότητες που θεωρείται απαραίτητο να αναπτύξουν οι σύγχρονοι και μελλοντικοί εργαζόμενοι με τα δεδομένα της νέας εποχής και η ανάγκη για αναθεώρηση του εκπαιδευτικού συστήματος με σκοπό την γεφύρωση με την αγορά εργασίας και την κατανόηση του σύγχρονου κοινωνικού γίγνεσθαι. Τελικώς, στο θεωρητικό πλαίσιο γίνεται αναφορά στην εξέλιξη της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στην Ελλάδας και παρατίθενται στοιχεία από τον τελευταίο Νόμο 4763/20 σχετικά με την αναβάθμιση του συστήματος. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο θεσμό του Μεταλυκειακού Έτους – Μαθητείας των ΕΠΑΛ, του συστήματος δυϊκής μάθησης που δίνει τη δυνατότητα εναλλασσόμενης κατάρτισης στον σχολικό και σε επαγγελματικό χώρο σε την άμεση σύνδεση του σχολείου με την αγορά εργασίας. Στην πορεία της μελέτης εκπονήθηκε ποιοτική έρευνα για την περαιτέρω διερεύνηση του θεωρητικού πλαισίου, με ερευνητικό εργαλείο τη συνέντευξη και τη συλλογή δεδομένων από δέκα (10) συμμετέχοντες επαγγελματίες οι οποίοι συνεργάστηκαν ως υπεύθυνοι κατάρτισης στο θεσμό του Μεταλυκειακού Έτους - Μαθητείας που διοργανώνει το 1ο ΕΠΑΛ Κιάτου. Η διερεύνηση των αντιλήψεων των υπεύθυνων κατάρτισης ακολούθησε ένα πρωτόκολλο συνέντευξης με τα εξής ερωτήματα: 1.Ποιες είναι οι προσδοκίες των επιχειρήσεων από την απασχόληση μαθητευόμενων του συστήματος της μαθητείας των ΕΠΑΛ; 2.Έχουν οι μαθητευόμενοι τις απαραίτητες δεξιότητες ώστε να προσαρμόζονται άμεσα σε σύγχρονα επαγγελματικά περιβάλλοντα; 3.Με ποιο τρόπο βελτιώνεται το ατομικό και επαγγελματικό προφίλ των αποφοίτων των ΕΠΑΛ μέσα από τη συμμετοχή τους στο σύστημα της μαθητείας του σχολείου;