Διεθνές Απολυτήριο International Baccalaureate (IB): Διεθνής εκπαίδευση ή πεδίο διαμόρφωσης μίας νέας ελίτ στον παγκόσμιο σχολικό χάρτη;

Abstract

Η διεθνής εκπαίδευση αναπτύσσεται ραγδαία τις τελευταίες δεκαετίες με τη μορφή των διεθνών σχολείων και των διεθνών προγραμμάτων σπουδών, ως απόρροια ενός διαρκώς μεταβαλλόμενου παγκοσμιοποιημένου κόσμου και μιας μετακινούμενης εργατικής δύναμης. Σε αυτό το συγκείμενο και με όραμα προς έναν καλύτερο κόσμο, ιδρύθηκε το 1968 το δίκτυο των International Baccalaureate (ΙΒ) Σχολείων του Κόσμου με διεθνές Πρόγραμμα Σπουδών και με παρουσία σε χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Μέσα στο πλαίσιο του διαλόγου περί παγκοσμιοποίησης και διεθνοποίησης της εκπαίδευσης, αναδύονται μια σειρά από ερωτήματα τα οποία άπτονται της πραγμάτωσης ή μη της κοινωνικής κινητικότητας μέσω του σχολείου. Με βάση αυτή την προβληματική, ο ερευνητικός στόχος της παρούσας μελέτης εστιάζεται στη διερεύνηση του ζητήματος εάν εντός του ΙΒ αναδεικνύεται ένα νέο μαθητικό προφίλ και, σε περίπτωση που αυτό ισχύει, τότε ποια είναι τα χαρακτηριστικά του. Η προσέγγισή μας εδράζεται στη διερεύνηση της θεώρησης των ΙΒ Σχολείων του Κόσμου ως ιδρυμάτων ελίτ τα οποία προάγουν την παγκόσμια κινητικότητα και την κατασκευή της ελίτ, ενώ το εννοιολογικό πλαίσιο του Bourdieu, ιδιαίτερα δε οι έννοιες της κοινωνικής αναπαραγωγής, του πολιτισμικού κεφαλαίου, του habitus και της διάκρισης αποδεικνύονται εξίσου χρήσιμες. Η μεθοδολογία που υιοθετήθηκε ήταν ποιοτικού τύπου με εργαλείο συλλογής δεδομένων την ημιδομημένη συνέντευξη. Δέκα εκπαιδευτικοί που εργάζονται σε ΙΒ Σχολείο του Κόσμου στην Ελλάδα αποτέλεσαν το δείγμα, παρέχοντας φακούς θεώρησης των ταξικών πρακτικών στο ΙΒ. Τα ευρήματα της έρευνας έρχονται να επιβεβαιώσουν τις τοποθετήσεις σχετικών μελετών περί θεώρησης της διεθνούς εκπαίδευσης ως στρατηγικής κοινωνικής αναπαραγωγής ενδυόμενης τον μανδύα απόκρισης στις απαιτήσεις της σύγχρονης οικονομίας. Πιο συγκεκριμένα, συνάγεται το συμπέρασμα ότι το Διεθνές Απολυτήριο ΙΒ αποτελεί βασική επιδίωξη και πεδίο εξασφάλισης πρόσβασης σε κορυφαία πανεπιστημιακή εκπαίδευση και εργασιακή απασχόληση μαθητών και μαθητριών που προέρχονται από υψηλό κοινωνικοοικονομικό και πολιτισμικό επίπεδο, σκιαγραφώντας ένα ελιτίστικο προφίλ μαθητών.