Το Θέατρο Ντοκουμέντο ως μέσο καλλιέργειας και ενίσχυσης της "ιδιότητας του πολίτη" σε ενήλικες μαθητές του Σχολείου 18 Άνω (Πρόγραμμα Απεξάρτησης)

Abstract

Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνονται την «ιδιότητα του πολίτη» τα διάφορα εκπαιδευτικά πλαίσια καθορίζει τους επιμέρους στόχους αλλά και τις εκπαιδευτικές πρακτικές που θα εφαρμοστούν. Στο ιδιαίτερο εκπαιδευτικό πλαίσιο του Σχολείου 18 Άνω μέσα σε πρόγραμμα απεξάρτησης οι εκπαιδευτικοί στόχοι της ανάπτυξης της πολιτειότητας είναι δυνατόν να συνδεθούν με τον θεραπευτικό στόχο της κοινωνικής επανένταξης. Για τον λόγο αυτό η παρούσα έρευνα επέλεξε τη Δραματική Τέχνη και συγκεκριμένα το Θέατρο Ντοκουμέντο, ώστε να καλλιεργηθούν οι διαπροσωπικές δεξιότητες, η κριτική ανάλυση και η διάθεση ενεργητικής συμμετοχής των ενήλικων μαθητών του συγκεκριμένου σχολείου. Η παρούσα εργασία αποτελεί μία έρευνα δράσης, που έχει στόχο να διερευνήσει την επίδραση του Θεάτρου Ντοκουμέντο ως μέσου για την καλλιέργεια της «ιδιότητας του πολίτη» των μαθητών του Σχολείου 18 Άνω. Για τον σκοπό αυτό σχεδιάστηκε ένα πρόγραμμα δώδεκα παρεμβάσεων που βασίστηκε σε τεχνικές του Θεάτρου Ντοκουμέντο και του Εκπαιδευτικού Δράματος και που εφαρμόστηκε σε 11 μαθητές του σχολείου κατά το σχολικό έτος 2022-2023. Η ομάδα αυτή των μαθητών αποτέλεσε την πειραματική ομάδα, ενώ 11 μαθητές των υπόλοιπων τμημάτων του σχολείου αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου. Επιλέχθηκε η μικτή ερευνητική προσέγγιση με στόχο τη σφαιρικότερη προσέγγιση των ερευνητικών ερωτημάτων, κατά την οποία συγκεντρώθηκαν ποσοτικά δεδομένα μέσω ερωτηματολογίου, όσο και ποιοτικά μέσω συμμετοχικής παρατήρησης, ημερολογίων ερευνήτριας και συμμετεχόντων, γραπτών τεκμηρίων και συνεντεύξεων των συμμετεχόντων. Η ανάλυση των ποσοτικών δεδομένων έδωσε ενδείξεις βελτίωσης της «ιδιότητας του πολίτη» της πειραματικής ομάδας, δεν κατέδειξε όμως στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις πριν και μετά τις παρεμβάσεις. Αντίθετα, η ανάλυση των ποιοτικών δεδομένων υπέδειξε βελτίωση των «πολιτειακών» δεξιοτήτων (συνεργασία, κριτική ανάλυση), των στάσεων (συμμετοχής και προς τη διαφορετικότητα) αλλά και του ενδιαφέροντος και της προσωπικής εμπλοκής και μάλιστα η βελτίωση αυτή σχετίζεται με τις τεχνικές του Θεάτρου Ντοκουμέντο.