Μετανάστευση, κοινωνικές ανισότητες στην εκπαίδευση & γονεϊκή εμπλοκή

Abstract

Στη σύγχρονη εποχή η παγκοσμιοποίηση και η αύξηση των μεταναστευτικών ροών προς όλες τις χώρες του κόσμου, καθιστά επιτακτική την αναδιαμόρφωση του συστήματος κάθε χώρας σε όλους τους τομείς. Η μετανάστευση αποτελεί ένα διαχρονικό και πολύπλοκο φαινόμενο, το οποίο επηρεάζει τόσο τους μετανάστες όσο και τους γηγενείς της χώρας υποδοχής. Αρχικά, είναι απαραίτητη η αποσαφήνιση της έννοιας του μετανάστη από τον αλλοδαπό και τον πρόσφυγα. Στο πρώτο στάδιο της παρούσας μελέτης παρατίθενται επίσημα δεδομένα σχετικά με την αυξητική τάση των μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη και κατ’ επέκταση προς την Ελλάδα. Διερευνώνται οι αιτίες που οδηγούν τους ανθρώπους στη μετανάστευση, καθώς επίσης οι συνέπειες που παρατηρούνται στους ίδιους και στη χώρα υποδοχής. Η εγκατάσταση μεγάλου αριθμού προσφύγων στην Ελλάδα καθιστά απαραίτητη τη διαμόρφωση εκπαιδευτικής πολιτικής σύμφωνα με συγκεκριμένα μοντέλα, με στόχο την δημιουργία μίας πολυπολιτισμικής κοινωνίας με συνοχή. Η είσοδος των μεταναστών στη χώρα τροποποιεί τον τρόπο ζωής και τις συνήθειες των κατοίκων. Οι διαφορές τους συγκριτικά με τους γηγενείς γίνονται αντιληπτές σε όλους τους τομείς, καθώς οι μετανάστες έχουν έλλειψη από περιουσιακά στοιχεία και συνήθως διαθέτουν διαφορετικό μορφωτικό κεφάλαιο. Έτσι αναπτύσσονται κοινωνικές διαφορές, οι οποίες έχουν αντίκτυπο στην εκπαιδευτική ζωή των μεταναστών και των παιδιών τους. Η προσαρμογή των παιδιών και η σχολική τους επίδοση μελετώνται αναλυτικά και συσχετίζονται με το μορφωτικό και κοινωνικό κεφάλαιο των μεταναστών. Τέλος, στην παρούσα μελέτη αναφέρεται η γονεϊκή εμπλοκή των μεταναστών στην εκπαιδευτική διαδικασία των παιδιών τους. Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη συμμετοχή τους, η συνεργασία τους με το σχολείο και η σχολική πορεία των παιδιών αναλύονται διεξοδικά. Μείζονος σημασίας στόχος όλων των εμπλεκόμενων οφείλει να είναι η διαμόρφωση ενός πολυπολιτισμικού, πολύγλωσσου σχολείου που διδάσκει το σεβασμό στη διαφορετικότητα και την ετερότητα κάθε μαθητή. Λέξεις-κλειδιά: μετανάστης, κοινωνικές ανισότητες, εκπαίδευση, σχολική επίδοση, γονεϊκή εμπλοκή