Συγκριτική μελέτη της ποιότητας ζωής του νοσηλευτικού προσωπικού ανάμεσα σε κλειστά και ανοιχτά τμήματα του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου

Abstract

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Είναι ευρέως αποδεκτό, ότι η υλοποίηση των προσδοκιών και των οραμάτων των επαγγελματιών υγείας συμβάλλει στην παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών, όταν η άσκηση τους πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον που ενισχύει αυτή την δυνατότητα. Υπάρχουν όμως διάφοροι παράγοντες, οι οποίοι καταπονούν τον επαγγελματία υγείας, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η ποιότητα ζωής του. Από την άλλη, ο εργασιακός χώρος και οι συνθήκες που επικρατούν σε αυτόν, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη ζωή των περισσότερων επαγγελματιών υγείας, αφού εκεί δαπανάται σημαντικό μέρος του χρόνου της ζωής τους. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας εργασίας, είναι η διερεύνηση των διαστάσεων της ποιότητας ζωής του νοσηλευτικού προσωπικού συγκριτικά με τη μορφή του εργασιακού τους χώρου (ανοιχτού – κλειστού τύπου), καθώς και η διαβάθμιση του άγχους τους στον αντίστοιχο εργασιακό χώρο. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Για τη διερεύνηση της ποιότητας ζωής του νοσηλευτικού προσωπικού, διενεργήθηκε έρευνα. Το δείγμα αποτέλεσαν 119 εργαζόμενοι (νοσηλευτικό προσωπικό) του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου. Τα ερωτηματολόγια που χρησιμοποιήθηκαν είναι το Ερωτηματολόγιο "αυτοαναφοράς για την σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητας της ζωής: (WHOQOL-BREF)" και η Κλίμακα Άγχους "Hamilton", του Hamilton Rating Scale for Anxiety (HAM- A), όπου έχει σκοπό την αξιολόγηση του άγχους του νοσηλευτικού προσωπικού. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ: Αφού πρώτα έγινε περιγραφική ανάλυση των δεδομένων, εφαρμόστηκαν τεχνικές μονοπαραγοντικής συσχέτισης μεταξύ των μεταβλητών απόκρισης και των διαφόρων δημογραφικών και εργασιακών χαρακτηριστικών. Οι κατάλληλες στατιστικές δοκιμασίες επιλέχθηκαν ανάλογα με το είδος των μεταβλητών (συνεχείς-κατηγορικές) και ανάλογα με την κατανομή στην περίπτωση των συνεχών μεταβλητών (κανονική ή μη). Στην περίπτωση που τα δεδομένα δεν ακολουθούσαν κανονική κατανομή εφαρμόστηκαν μη παραμετρικοί έλεγχοι. Στη συνέχεια, εφαρμόστηκαν πολυπαραγοντικά μοντέλα γραμμικής παλινδρόμησης και πάλι ανάλογα με το είδος της εξαρτημένης μεταβλητής (normal regression, median regression και logistic regression). Στα τελικά μοντέλα διατηρήθηκαν a priori το φύλο, η ηλικία και το είδος του τμήματος εργασίας (ανοικτό/ κλειστό), καθώς και οι μεταβλητές εκείνες που ήταν σημαντικές στο επίπεδο 10%. Το επίπεδο σημαντικότητας για όλους τους ελέγχους ορίστηκε στο 5%. Η στατιστική ανάλυση έγινε με την χρήση του στατιστικού προγράμματος Stata 13. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Το είδος του τμήματος (ανοικτό / κλειστό) αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα ποιότητας ζωής και άγχους ανεξάρτητα από άλλα δημογραφικά και εργασιακά χαρακτηριστικά. Συγκεκριμένα η εργασία σε ανοικτό τμήμα του Ωνασείου καρδιοχειρουργικού κέντρου βρέθηκε να σχετίζεται με τη χαμηλότερη ικανοποίηση από την διατροφή (OR=0.4, 95% ΔΕ: 0.179-0.935, p-value=0.034), με το χαμηλότερο σκορ στις κλίμακες συνολικής ποιότητας ζωής (β=-2.5, 95% ΔΕ: -4.683 - -0.317, p-value=0.025) και με την ικανοποίηση από τη σωματική υγεία (β=-6, 95% ΔΕ: -10.04 - -1.957, p-value=0.004) και ταυτόχρονα σχετίζεται με οριακά υψηλότερες τιμές στην κλίμακα άγχους Hamilton τμήματα (eβ=1.228, 95% ΔΕ: 0.972 έως 1.55, p-value=0.085). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ-ΣΥΖΗΤΗΣΗ: Τα ευρήματα της έρευνας, φέρνουν στο φώς πληροφορίες, ότι το πρόβλημα της ύπαρξης στρες και έντασης στο νοσηλευτικό προσωπικό αποτελεί κοινότοπο φαινόμενο και επιβεβαιώνεται και από την παρούσα μελέτη στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο. Όπως αξιολογεί το ίδιο το νοσηλευτικό προσωπικό, η ποιότητα ζωής τους είναι ικανοποιητική σε διάφορους τομείς που είναι συνυφασμένοι με τη σωματική, ψυχολογική υγεία και ην κοινωνική ζωή. Όπως καταδεικνύει και η μελέτη, ο μόνος παράγοντας που επηρεάζει την συνολικότατα της ικανοποίησης από την ποιότητα ζωής, είναι το τμήμα στο οποίο εργάζονται. Δυστυχώς, δεν εντοπίστηκαν παρόμοιες μελέτες και έρευνες, ώστε να γίνει μια καλύτερη σύγκριση και να διεξαχθούν πιο γενικά συμπεράσματα και είναι κάτι που θα ήταν καλό να διενεργηθεί στο μέλλον.