Η σύγχρονη ελληνική εκπαιδευτική πολιτική μέσα από το δημόσιο κυβερνητικό λόγο (2000-2017).

Abstract

Θέμα της παρούσας εργασίας είναι η σύγχρονη ελληνική εκπαιδευτική πολιτική (από το 2000 ως το 2017), όπως αυτή προκύπτει μέσα από το δημόσιο λόγο των τελευταίων ελληνικών κυβερνήσεων. Πρόκειται για μια έρευνα πρωτογενούς αρχείου με διπλό στόχο. Αφενός να παρουσιάσει τις βασικές προτεραιότητες κάθε κυβέρνησης για κάθε υποπερίοδο κυβερνητικής θητείας, κάτι που καταλαμβάνει και τη μεγαλύτερη έκταση. Αφετέρου να συνθέσει αυτές τις προτεραιότητες και να αναδείξει ποιες βασικές επιλογές στο χώρο της παιδείας αποτελούν κοινές διαχρονικές και διακομματικές επιλογές και σε ποιες επιλογές εντοπίζονται διαφορές μεταξύ των κυβερνώντων κομμάτων. Η έρευνα αναπτύσσεται με παραγωγική πορεία, από το βασικό αξίωμα ότι η εκπαίδευση σε διεθνές επίπεδο αποτελεί κύρια πολιτική προτεραιότητα, η οποία τις τελευταίες δεκαετίες στοχεύει κυρίως σε συντονισμένες και αποτελεσματικές πρακτικές. Κατ΄ αναλογία και για την Ελλάδα, προτεραιότητα και υποχρέωση για την πολιτεία αποτελεί η εκπαίδευση, η οποία σχεδιάζεται, εξαγγέλλεται και υλοποιείται από τις εκάστοτε εκλεγμένες κυβερνήσεις, με ένα σαφές ιδεολογικό πρόσημο. Αναλύοντας λοιπόν τις προεκλογικές δεσμεύσεις των κομμάτων και κυρίως τις προγραμματικές δηλώσεις των Πρωθυπουργών και των αρμόδιων Υπουργών Παιδείας, συνθέτουμε τη σύγχρονη ελληνική εκπαιδευτική πολιτική, όπως αυτή σχεδιάστηκε και εξαγγέλθηκε δημόσια. Τέλος, με μία συνθετική ματιά καταγράφονται οι πολιτικές εκείνες, στις οποίες και τα τρία κυβερνώντα κόμματα (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ) συγκλίνουν ή αποκλίνουν. Ο τελευταίος προβληματισμός που αφήνει η εργασία είναι οι συνεχείς αλλαγές πολιτικών και προσώπων και η αδυναμία χάραξης μιας ενιαίας μακροπρόθεσμης εκπαιδευτικής πολιτικής για την Ελλάδα. Είναι σαφές ότι η εργασία δεν εξετάζει αν η εξαγγελθείσα πολιτική υλοποιήθηκε, ωστόσο ανοίγει το δρόμο για μια τέτοια μελλοντική συγκριτική δουλειά.