Κριτήρια αξιολόγησης της απόδοσης προπονητών καλαθοσφαίρισης με εμπειρία στην εκπαίδευση και σε συλλόγους

Abstract

Η αξιολόγηση της απόδοσης των προπονητών αποτελεί ένα καίριο ζήτημα της αθλητικής βιβλιογραφίας. Στο παρελθόν έχουν γίνει πολλές προσπάθειες να εντοπιστούν και να συμφωνηθούν τα κριτήρια αξιολόγησης του προπονητή, χωρίς όμως επιτυχία. Η χώρα, το άθλημα και η αθλητική εξέλιξη περιορίζουν τα κριτήρια και μοντέλα αξιολόγησης, τα οποία και πρέπει να επαναξιολογούνται ως προς τη δομή, εγκυρότητα, συνοχή και αξιοπιστία τους. Επιπλέον περιορισμός αποτελεί το κοινωνικοαθλητικό περιβάλλον το οποίο επιδρά τόσο καθοριστικά σε προπονητή, παίκτες και ομάδα, ώστε κάθε έρευνα για την προπονητική διαδικασία να είναι ημιτελής, αν δεν ληφθούν υπόψη και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες. Συνεπώς, βασικός σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να καταγράψει όλα τα εσωτερικά και εξωτερικά προς την ομάδα, άμεσα και έμμεσα περιβαλλοντικά κριτήρια, που επηρεάζουν την αξιολόγηση του προπονητή και να κατασκευάσει ένα μοντέλο περιβαλλοντικών παραγόντων. Επιπλέον πρωταρχικός σκοπός της έρευνας ήταν να επικαιροποιήσει και να εμπλουτίσει το Scale of Coaching Performance (SCP), υφιστάμενο μοντέλο αξιολόγησης της απόδοσης του προπονητή, καθώς και να διερευνήσει διαφορές στις απόψεις των προπονητών ανάλογα με την εκπαιδευτική τους προϋπηρεσία. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, έγινε διαδικτυακή έρευνα μέσω ερωτηματολογίων σε 1.555 προπονητές καλαθοσφαίρισης, ενεργά μέλη του Συνδέσμου Ελλήνων Προπονητών Καλαθοσφαίρισης. Αξιολογήθηκε ο βαθμός σημαντικότητας των κριτηρίων αξιολόγησης της απόδοσης του προπονητή και ο βαθμός επίδρασης των περιβαλλοντικών κριτηρίων στην απόδοση του προπονητή. Στη συνέχεια, μέσω διερευνητικής και επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης, προσαρμόστηκε στην ελληνική αθλητική πραγματικότητα το μοντέλο αξιολόγησης της απόδοσης του προπονητή που επιλέχθηκε από τη βιβλιογραφία και κατασκευάστηκε ένα πρωτότυπο μοντέλο περιβαλλοντικών παραγόντων (SEICP-Scale of Environmental Influences on Coaching Performance). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες μεσολαβούν πλήρως μεταξύ των άμεσων προπονητικών συμπεριφορών και των ομαδικών αποτελεσμάτων καθώς επίσης και ότι η εκπαιδευτική προϋπηρεσία δεν επηρεάζει στατιστικώς σημαντικά τις απόψεις των προπονητών, στο θέμα της αξιολόγησης της απόδοσής τους.