Η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης σε μαθητές Δ΄ Δημοτικού μέσα από την επίδραση των τεχνικών της Δραματικής Τέχνης στην εκπαίδευση.

Abstract

Η παρούσα εργασία χρησιμοποιώντας ως ερευνητική μέθοδο την έρευνα δράσης με ποσοτικά μέσα συλλογής δεδομένων στοχεύει στη διερεύνηση της ερευνητικής υπόθεσης πώς η Δραματική Τέχνη στην εκπαίδευση συντελεί στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης σε παιδιά που πηγαίνουν στη Δ΄ τάξη του Δημοτικού σχολείου, ηλικίας 10 ετών. Η συγκεκριμένη μελέτη χωρίζεται σε δύο μέρη, το θεωρητικό και το ερευνητικό. Αναπτύσσεται λεπτομερώς το θεωρητικό πλαίσιο, κάνοντας βιβλιογραφική ανασκόπηση με αναφορά στον ορισμό της ενσυναίσθησης, τα είδη ενσυναίσθησης καθώς και τους παράγοντες που την επηρεάζουν. Παράλληλα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην επίδραση της Δραματικής Τέχνης στην εκδήλωση κι ενδυνάμωση της ενσυναίσθησης. Πώς επηρεάζει η Δραματική Τέχνη τη συναισθηματική ανάπτυξη και ποια η σχέση μεταξύ τους; Στη συνέχεια το δεύτερο μέρος αφορά την παρουσίαση της ερευνητικής προσέγγισης πάνω στο θέμα αυτό: συγκεκριμένα, είναι μια έρευνα δράσης που πραγματοποιήθηκε από την ερευνήτρια μέσα από μια σειρά παρεμβάσεων σε δύο δημοτικά σχολεία στην Αργολίδα, το σχολικό έτος 2022-2023. Υλοποιήθηκαν 10 εργαστήρια Δραματικής Τέχνης στην εκπαίδευση με μαθητές της Δ΄τάξης. Οι δύο ομάδες που συμμετείχαν στη διαδικασία της έρευνας ήταν η πειραματική ομάδα και η ομάδα ελέγχου. Στην πρώτη ομάδα συμμετείχαν στις παρεμβάσεις 17 παιδιά που απαρτιζόταν από 10 κορίτσια και 7 αγόρια. Η δεύτερη ομάδα αποτελούνταν από 15 παιδιά, 7 αγόρια και 8 κορίτσια, τα οποία δεν εκτέθηκαν στις παρεμβάσεις. Πριν ξεκινήσει η εφαρμογή των θεατροπαιδαγωγικών παρεμβάσεων, μοιράστηκαν στις δύο ομάδες τα ερωτηματολόγια, τα οποία απαντήθηκαν από τους μαθητές σε πρώτη φάση πριν ξεκινήσουν οι παρεμβάσεις και σε επόμενη φάση μετά από κάποιο χρονικό διάστημα αφού είχαν τελειώσει τα θεατροπαιδαγωγικά προγράμματα. Η ερευνήτρια υλοποίησε τις 10 παρεμβάσεις διάρκειας 80 λεπτών η καθεμία, σε διάστημα 3 μηνών από τον Νοέμβριο του 2022 έως τον Ιανουάριο του 2023. Για τη συγκέντρωση των ποσοτικών δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η ελληνική σύντομη εκδοχή του Ερωτηματολογίου Trait Emotional Intelligence Questionnaire-Child Short Form, TEIQ-CSF, (Mavroveli, Petrides, Shove & Whitehead, 2008). Για την ανάλυση των ποσοτικών δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το SPSS και για να ελέγξουμε την αξιοπιστία του ερωτηματολογίου χρησιμοποιήθηκε ο δείκτης Cronbach’s Alpha. Αναλύοντας τα ποσοτικά δεδομένα, παρατηρήθηκε αύξηση της ενσυναίσθησης στους μαθητές της πειραματικής ομάδας σε σχέση με τα παιδιά της ομάδας ελέγχου. Πρέπει να τονιστεί ότι τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας δεν γίνεται να γενικευτούν καθώς το δείγμα ήταν μικρό και οι παρεμβάσεις αφορούσαν μία τάξη ηλικιακά με συγκεκριμένα κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά. Προτείνεται υλοποίηση των θεατροπαιδαγωγικών παρεμβάσεων και σε άλλες μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες με μεγαλύτερο δείγμα καθώς και σε διάφορα σχολεία της χώρας μας με σκοπό να επισημανθεί η σπουδαιότητα του Εκπαιδευτικού Δράματος στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης των παιδιών.