Η νοηματοδότηση των Διευθυντών για το αποτελεσματικό σχολείο

Abstract

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των αντιλήψεων των διευθυντών για το αποτελεσματικό σχολείο. Τα ερευνητικά ερωτήματα της έρευνας είναι τα κάτωθι: 1.Ποιά είναι τα στοιχεία που σύμφωνα με την αντίληψη των διευθυντών καθιστούν ένα σχολείο αποτελεσματικό; 2.Ποιοί παράγοντες(παράμετροι) πιστεύουν οι διευθυντές ότι κάνουν ένα σχολείο αποτελεσματικό; 3.Κατά πόσο πιστεύουν οι διευθυντές ότι ένα σχολείο μπορεί να αλλάξει και με ποιό τρόπο θεωρούν ότι μπορεί να συμβεί αυτή η αλλαγή; Επιλέχτηκε η ποιοτική έρευνα καθώς και η ημιδομημένη συνέντευξη ως εργαλείο συλλογής δεδομένων. Το δείγμα αφορούσε 10 διευθυντές δημοσίων γυμνασίων της Δυτικής Αττικής και η επιλογή τους έγινε με τη μέθοδο της βολικής δειγματοληψίας. Από τα ευρήματα της έρευνας φαίνεται ότι το σύνολο των διευθυντών έχει ακούσει για το αποτελεσματικό σχολείο χωρίς όμως να έχει εμβαθύνει στην επιστημονική διάσταση του όρου. Όλοι σχεδόν συμφωνούν ότι τα σχολεία διαφέρουν ως προς την αποτελεσματικότητά τους με βασικά στοιχεία διαφοροποίησης τη διαφορά κουλτούρας και το ρόλο που παίζουν οι εκπαιδευτικοί και ο διευθυντής της κάθε σχολικής μονάδας. Οι διευθυντές των συγκριτικά υποβαθμισμένων περιοχών τονίζουν επίσης ως στοιχείο που καθορίζει την αποτελεσματικότητα το χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο προέλευσης των μαθητών. Η φήμη του σχολείου είναι για τη πλειοψηφία των διευθυντών το κριτήριο της εξωτερικής αποτίμησης της αποτελεσματικότητάς του. Όλοι οι διευθυντές θεωρούν ότι η ποιότητα του διευθυντή και των εκπαιδευτικών συμβάλλει στην αποτελεσματικότητα της σχολικής μονάδας, ενώ λιγότεροι τονίζουν το θετικό ρόλο των γονέων και των μαθητών. Στους αρνητικούς παράγοντες αποτελεσματικότητας η πλειοψηφία των διευθυντών θεωρεί τους εκπαιδευτικούς, λιγότεροι τους γονείς και μαθητές και ακόμα λιγότεροι τους διευθυντές. Οι μικρότερης εμπειρίας διευθυντές είναι αυτοί που έχουν μεγαλύτερη πίστη στη δυνατότητα του σχολείου να αλλάζει προς το καλύτερο. Ως προς τους παράγοντες που δυσχεραίνουν την διαδικασία αλλαγής επισημαίνονται η έλλειψη συνεργασίας, η έλλειψη εναρμόνισης του συλλόγου διδασκόντων σε κοινούς στόχους, το μειωμένο ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών, η έλλειψη επιμόρφωσης αλλά και η νοοτροπία χρόνων και τα στεγανά. Οι μικρότερης εμπειρίας διευθυντές θεωρoύν ότι το συγκεντρωτικό εκπαιδευτικό σύστημα δυσχεραίνει τη διαδικασία αυτοβελτίωσης του σχολείου. Οι διευθυντές αντιλαμβάνονται την αυτονομία κυρίως ως οικονομική και μόνο δευτερευόντως ως δυνατότητα διαμόρφωσης αυτόνομης εσωτερικής εκπαιδευτικής πολιτικής.